Friday, May 30, 2025

Pag-ibig na Karapat-dapat sa Ating Buhay

Si William Temple, isang obispo ng Inglatera noong ika-20 siglo, ay minsang nagtapos ng sermon sa mga estudyante ng Oxford gamit ang mga salita ng himnong “When I Survey the Wondrous Cross.” Ngunit nagbabala siya laban sa pag-awit nito nang basta-basta. “Kung talagang taos-puso ninyong sinasabi ang mga salita, kantahin ninyo ito nang buong lakas,” sabi ni Temple. “Kung hindi naman ninyo ito ibig sabihin, manahimik na lang kayo. Ngunit kung ibig ninyo ito kahit kaunti, at nais ninyo pang lalo itong maunawaan, awitin ninyo ito nang napakahina.” Tumahimik ang buong lugar habang tinititigan ng lahat ang mga liriko. Dahan-dahan, libu-libong tinig ang nagsimulang umawit sa isang bulong, taimtim na binibigkas ang huling linya: “Pag-ibig na lubhang kahanga-hanga, banal / Nangangailangan ng aking kaluluwa, ng aking buhay, ng aking buong pagkatao.”
Nauunawaan ng mga estudyanteng iyon sa Oxford ang katotohanan na ang paniniwala at pagsunod kay Jesus ay isang seryosong pasya, sapagkat ito’y pagtanggap sa isang radikal na pag-ibig na nangangailangan ng lahat mula sa atin. Ang pagsunod kay Cristo ay nangangailangan ng ating buong buhay, ng ating buong pagkatao. Maliwanag Niyang sinabi sa Kanyang mga alagad, “Ang sinumang nagnanais sumunod sa akin ay kinakailangang itakwil ang sarili, pasanin ang kanyang krus, at sumunod sa akin” (Mateo 16:24). Walang sinuman ang dapat gumawa ng pasyang ito nang pabigla-bigla.
Gayunman, ang pagsunod kay Jesus ay daan din tungo sa ating pinakamalalim at pinakamatagal na kagalakan. Bagamat sa unang tingin ay tila ito’y nangangailangan ng pagsuko, pagkawala, o sakripisyo, ang buhay na kasama Siya ang tunay na nagbibigay ng kaganapan na hindi kailanman maibibigay ng anumang makamundong bagay. Kay Jesus, natatagpuan natin hindi lamang ang layunin, kundi pati ang kapayapaan; hindi lamang ang katotohanan, kundi ang isang malambing na pakikipag-ugnayan. Ang buhay na iniaalok Niya ay maaaring tila isang malaking kabalintunaan—isang panawagan na mamatay sa sarili upang tunay na mabuhay. Ngunit ito ang hiwaga sa puso ng ebanghelyo: kapag tumugon tayo sa matatag at walang hanggang pag-ibig ng Diyos, nanampalataya tayo kay Cristo, at binitiwan natin ang ating makasarili at panandaliang mga hangarin, may isang kahanga-hangang bagay na nangyayari. Unti-unti nating natatagpuan ang buhay na matagal nang hinahangad ng ating kaluluwa—ang buhay na talagang para sa atin (tal. 25). Kay Cristo, ang kagalakan ay hindi mababaw o panandalian. Ito’y malalim, matatag, at nakaugat sa isang pag-ibig na kailanma’y hindi bumibitaw.

Pagmamahal sa Dayuhan

Ang asawa ng isang kaibigan, isang bihasang mananahi, ay gumawa ng isang mapagmahal na plano bago siya pumanaw dahil sa matagal na karamdaman. Ipinagkaloob niya ang lahat ng kaniyang gamit sa pananahi sa samahan ng mga mananahi sa aming bayan—kabilang ang mga makinang panahi, mga mesa para sa pagputol ng tela, at iba pa—para magamit sa mga klase para sa mga bagong dating na imigrante.
“Dalawampu’t walong kahon ng tela ang nabilang ko,” sabi ng kanyang asawa sa amin. “Anim na babae ang dumaan para kunin ang lahat. Masisipag ang kanilang mga estudyante, sabik matuto ng isang kasanayan.”
Ngunit may ibang tao na hindi ganoon kaganda ang pagtingin sa mga bagong dating. Naging isang isyu ng alitan ang kalagayan ng mga imigrante.
Ngunit si Moises ang naghatid ng malinaw na pahayag ng kalooban ng Diyos: “Huwag ninyong aapihin ang dayuhan; sapagkat alam ninyo kung ano ang pakiramdam ng maging dayuhan, yamang kayo’y naging dayuhan din sa lupain ng Egipto” (Exodo 23:9). Sa mga salitang ito, pinaalalahanan niya ang mga Israelita sa kanilang sariling kasaysayan—na minsan din silang nanirahan bilang mga banyaga sa isang lupain na hindi kanila, mahina at umaasa sa awa ng iba. Ang kanilang karanasan ay hindi dapat kalimutan, kundi maging daan ng pag-unawa at katarungan.
Ipinagpatuloy ni Moises ang pagpapahayag ng mga utos ng Diyos ukol sa pakikitungo sa mga dayuhan. “Kapag inaani ninyo ang ani sa inyong lupa,” wika ng Diyos, “huwag ninyong anihin hanggang sa pinakadulo ng inyong bukirin, at huwag ninyong pulutin ang mga nalaglag na bunga. Huwag na rin kayong bumalik para pulutin ang natirang ubas sa inyong ubasan. Iwan ninyo ang mga ito para sa mga mahihirap at sa mga dayuhan. Ako ang Panginoon ninyong Diyos” (Levitico 19:9–10). Hindi ito basta mga tagubilin sa pagsasaka—ito’y mga gawa ng awa, patakarang nakaugat sa kabutihan upang may maiwan para sa mga kapus-palad.
Mas naging tuwiran pa ang sinabi ng Diyos: “Kung ang isang dayuhan ay naninirahan sa inyo, huwag ninyo siyang aapihin. Ituring ninyo siyang tulad ng isang isinilang sa inyong bayan. Ibigin ninyo siya gaya ng inyong sarili, sapagkat kayo’y naging mga dayuhan din sa Egipto. Ako ang Panginoon ninyong Diyos” (Levitico 19:33–34). Hindi lamang ito paanyaya sa pagtanggap, kundi isang banal na utos upang magmahal—isang pagmamahal na nagpapakita ng paggalang, pagkalinga, at pagtanggap gaya ng nais din nating matamo mula sa iba.
Hindi iniwan ng Diyos ang pag-ibig sa kapwa-dayuhan bilang isang malabong ideya. Isinama Niya ito sa Kanyang kautusan, inugat sa alaala ng nakaraan, at pinagtibay sa pamamagitan ng Kanyang pagkakakilanlan: Ako ang Panginoon ninyong Diyos.
Ang Diyos ang nagtakda ng pamantayan.
Nawa'y magkaroon tayo ng kababaang-loob upang alalahanin ang ating sariling sandali ng pangangailangan, ng tapang upang kumilos nang may habag, at ng biyaya upang ibigin ang mga dayuhan sa ating paligid gaya ng pag-ibig ng Diyos sa kanila. Nawa’y pagpalain Niya ang ating mga puso upang magpakita ng kabutihang tulad ng sa Kanya sa mundong madalas ay nakakalimot.

Thursday, May 29, 2025

Isang Diyos na Nagluluksa

Pagkatapos ng mapaminsalang lindol sa Turkey noong Pebrero 2023, isang nakakapukaw na larawan ang lumaganap sa mga balita: isang ama na nakaupo sa gitna ng mga guho, hawak ang isang kamay na nakausli mula sa gumuhong mga labi—kamay ng kanyang anak na babae. Makikita natin ang gilid ng kutson kung saan natutulog ang kanyang anak, at ang walang-buhay nitong mga daliri na kanyang tangan-tangan. Mabigat ang kanyang mukha; malalim ang kanyang pagdadalamhati.
Sa mukhang pinipigil ang sakit ng amang iyon sa gitna ng guho, nakita ko ang isang masidhing larawan ng ating Amang nasa langit. Ang imahe ng isang lalaking nakaupo sa tabi ng wasak na katawan ng kanyang minamahal na anak ay hindi lamang nakapanlulumong panoorin—ito’y sagrado rin. Isa itong sulyap sa puso ng Diyos, na nakikidalamhati sa Kanyang nilikha.
Sinasabi sa atin ng aklat ng Genesis na noong ang sangkatauhan ay nahulog sa kasalanan at kabulukan, hindi nanatiling malayo o walang pakialam ang Diyos. Sa halip, “Nasaktan ang kanyang puso” (Genesis 6:6, NLT). Hindi lang galit ang naramdaman ng Maylikha, kundi matinding lungkot—isang lungkot na umaalingawngaw sa buong Kasulatan.
Makalipas ang maraming siglo, binigyang tinig ni Isaias ang pighating ito nang ilarawan niya ang darating na Mesiyas bilang “isang lalaking tigib ng kalungkutan, bihasa sa matinding dalamhati” (Isaias 53:3, NLT). Sa katauhan ni Jesus, nakita natin hindi lamang ang kapangyarihan ng Diyos, kundi ang Kanyang pakikiramay—ang Diyos na pumapasok sa ating sakit, ang Diyos na umiiyak sa mga libingan, ang Diyos na dumaranas ng paghihirap at pag-iisa, ang Diyos na alam ang bigat ng pagdurusa.
Nakikidalamhati ang Diyos para sa atin—ngunit higit pa roon, Siya ay nakikidalamhati kasama natin. Hindi Siya tumatalikod sa gulo ng ating mga buhay. Sa halip, nakaupo Siya sa tabi natin, sa gitna ng abo at alikabok, sa dulo ng guho, iniunat ang Kanyang kamay. Paalala ni Isaias: “Ako ang Panginoon mong Diyos, na tumitibay sa iyong kanang kamay” (Isaias 41:13). Hindi lamang Siya nanonood habang tayo’y naghihirap—nakikiisa Siya, nag-aabot, nagmamahal.
Anuman ang pinsala na kinakaharap mo ngayon—maaaring isang trahedya, ang pagkawala ng isang minamahal, o maging ang bunga ng sarili mong mga pagkakasala—alalahanin mong hindi ka iniwan ng Diyos. Ang Diyos na dumaramdam ay ang Diyos ding dumadamay. Ang Diyos na nalulungkot para sa iyo ay Siya ring umaakay sa iyo.
Anuman ang lindol na yumanig sa iyong buhay, gaano man kalalim ang lungkot o kalawak ang pagkawasak, tandaan mo ito: naroroon ang Diyos. Iniaabot Niya ang Kanyang kamay. At sa gitna ng iyong hinagpis, naririnig ang Kanyang tinig na puno ng pag-ibig: “Huwag kang matakot; tutulungan kita” (Isaias 41:13).

Wednesday, May 28, 2025

Mas Maganda Kapag Sama-Sama

Sa loob ng sampung taon, si Meggie ay paulit-ulit na nakakulong dahil sa paggamit ng droga. Kung hindi siya magbabago ng buhay, malamang na siya’y makulong muli. Pagkatapos, nakilala niya si Hans, isang dating adik na muntik nang mawalan ng kamay nang pumutok ang isang ugat dahil sa labis na paggamit ng droga. “’Yun ang unang beses na tumawag ako sa Diyos,” sabi ni Hans. Ang tugon ng Diyos ang naghanda sa kanya upang maging isang peer specialist para sa isang organisasyong tumutulong sa mga bilanggo na makabangon mula sa pagkakagumon.
Ang programang ito, na tinatawag na Stone Soup, ay tumutulong sa isang kulungan sa Amerika upang bigyan ng suporta ang mga dating nakulong habang sila’y muling nag-aadjust sa kanilang mga komunidad. Sa pamamagitan ng planong ito, si Meggie ay lumipat sa isang tahanang walang bisyo at nananatiling malinis sa droga. Ngayon, tinutulungan siya ni Hans at ang iba pa sa paghahanap ng trabaho, edukasyon, paggamot, at mga mapagkukunan para sa pamilya—isang magkakaugnay na paraan ng pagbangon.
Ipinapakita sa Biblia ang matinding lakas na makikita sa matalinong pakikipagpartner o pakikipagkapwa. Sinasabi sa Eclesiastes 4:9–10, “Mas mabuti ang dalawa kaysa sa isa, sapagkat mas marami silang nagagawa. Kapag ang isa’y nadapa, maiaangat siya ng kanyang kasama.” Isang simpleng pahayag, ngunit napakalalim—ang buhay ay hindi nilikha upang isabuhay mag-isa. Kapag dumarating ang mga pagsubok, kabiguan, o panghihina ng loob, ang pagkakaroon ng kasama ay maaaring maging susi sa pag-asa. Dagdag pa sa talata 10, “Kaawa-awa ang nag-iisa kapag nadapa at walang sinuman upang tumulong sa kanya.” Isang malungkot na larawan—ang malugmok nang walang nakakakita o dumadamay. Lahat tayo ay nangangailangan ng taong makakakita sa atin, mag-aangat sa atin, at lalakad na kasama natin.
Ipinapaalala ng kuwentong bayan na Stone Soup ang parehong aral. Sa kuwentong ito, isang gutom na manlalakbay ang pumasok sa isang nayon at nagsimulang gumawa ng “sabaw” gamit lamang ang isang bato. Dahil sa kuryosidad, ang mga taganayon ay nagsimulang magbigay ng kaunting gulay, pampalasa, at iba pang sangkap. Sa huli, napuno ang palayok ng masarap na sabaw na pinagsaluhan ng buong komunidad. Ang nagsimula sa wala ay naging isang masaganang kainan—hindi dahil sa sobra-sobrang yaman, kundi dahil sa sama-samang pagbabahagi at pagkakaisa.
Ganon din ang itinuturo ng Biblia: mas malakas at mas epektibo tayo kapag tayo ay nagkakaisa. Sa talata 12, sinasabi: “Maaaring matalo ang nag-iisa, ngunit ang dalawa ay makakalaban. Ang tatlong lubid na magkakabigkis ay hindi madaling mapatid.” Isang napakagandang larawan ng lakas sa pagkakabuklod—kapag tayo ay pinag-isa ng layunin, pag-ibig, at suporta, nagiging mas matatag tayo.
Ang disenyo ng Diyos para sa atin ay hindi pagiging nag-iisa kundi pagiging bahagi ng isang komunidad. Tayo ay nilikha hindi lang upang mabuhay, kundi upang umunlad—nang magkakasama. Tayo ay tinawag upang magbigay ng tulong at tumanggap nito, upang ibahagi ang “sangkap” na mayroon tayo para sa mas malaking layunin. Hindi ito kathang-isip o kwentong pambata—ito’y katotohanang mula sa Diyos. Ganito tayo nararapat mabuhay: sa ugnayan, sa pagtutulungan, sa lakas ng pagkakaisa.

Tuesday, May 27, 2025

Masaganang Biyaya ng Diyos

Sa edad na limampu’t isa, nagpasya si Ynes Mexia (1870–1938) na mag-aral ng botanika at nag-enroll bilang isang freshman sa kolehiyo. Sa loob ng kanyang labintatlong taong karera, naglakbay siya sa buong Gitna at Timog Amerika, at nakadiskubre ng limandaang bagong uri ng halaman. Hindi siya nag-iisa sa kanyang layunin. Bawat taon, nakakahanap ang mga siyentipiko ng halos dalawang libong bagong uri ng halaman.
Sa Genesis 1, nasasaksihan natin ang isang kamangha-manghang pagbabago. Kinuha ng Diyos ang isang mundo na walang anyo, walang laman, at balot ng kadiliman (tal. 2) at sinimulang hubugin ito tungo sa isang makabuluhan, maganda, at saganang nilikha. Mula pa sa simula, hindi lamang nagtatag ng kaayusan ang Diyos kundi naghahanda rin ng isang mundo na maaaring tirhan—isang mundo na punô ng buhay.
Sa ikatlong araw, may mahalagang nangyari: inihiwalay ng Diyos ang mga tubig at pinalitaw ang tuyong lupa. Ngunit hindi roon natapos ang Kanyang gawain. Inutusan Niya ang lupa na magsupling ng mga halaman—mga halamang may buto at mga punong namumunga (tal. 11). Ang mga ito ay hindi lamang palatandaan ng buhay kundi panustos sa buhay. Binibigyang-diin sa talata na ang mga halamang ito ay “may buto”—isinadyang magparami, umunlad, at magpatuloy. Ang mga punong-kahoy na namumunga ay may buto sa loob ng bunga, patunay na ang Diyos ay naghahanda ng masaganang kinabukasan para sa tao. Mula pa lamang dito, makikita na natin na hindi basta nililikha ng Diyos ang mundo—pinaghahandaan Niya ito nang buong pag-ibig.
At pansinin—hindi lamang isang uri ng halaman o puno ang nilikha ng Diyos. Sa halip, gumawa Siya ng napakaraming uri—iba’t ibang kulay, lasa, hugis, at laki. Ang kalikasan ay punô ng pagkakaiba-iba. Bakit? Dahil ang Diyos ay hindi lang Tagapaglikha (tal. 1); Siya rin ay malikhain. Nalulugod Siya sa pagkakaiba. Natutuwa Siya sa kagandahan. Pinupuno Niya ang Kanyang nilikha, hindi lang ng sapat kundi ng labis-labis. Kung layunin lang Niya ay ang mapakain tayo, puwede Siyang gumawa ng iisang uri lang ng halamang may buto. Ngunit ang Diyos ay mapagbigay at hindi gumagawa ng bagay nang kalahatan lamang.
Ang ganitong kasaganahan ng Diyos ay hindi lamang makikita sa nilikha Niyang mundo kundi pati sa Kanyang pagkakaloob ng biyaya. Hindi lang Siya mapagbigay sa pagkain o kagandahan—mapagbigay din Siya sa pag-ibig, habag, at biyaya. Sabi ni apostol Pablo: “Binuho sa akin nang sagana ang biyaya ng ating Panginoon, kalakip ng pananampalataya at pag-ibig na na kay Cristo Jesus” (1 Timoteo 1:14). Pansinin ang mga salita—“binuho nang sagana”. Hindi sukatan. Hindi limitado. Hindi tinitipid. Kundi labis at buhos.
Kung paanong pinuno ng Diyos ang mundo ng mga punong hitik sa bunga, gayon din Niya pinupuno ang ating puso ng biyayang higit pa sa ating kailangan. Alam Niya ang ating mga pangangailangan, ngunit hindi Siya tumitigil sa pagtugon lamang—lumalampas Siya roon, ibinibigay ang higit pa sa ating inaasahan, lahat ng ito ay inihahandog Niya dahil mahal Niya tayo.
Kaya’t kapag tinitingnan natin ang mundo—ang masalimuot nitong ganda, ang hindi masukat na dami ng nilalang—hindi lamang natin nasasaksihan ang natural na proseso. Nakikita natin ang salamin ng pusong mapagbigay ng Diyos. At kapag inaalala natin ang biyayang natamo natin kay Cristo, naaalala rin natin: ang parehong Manlilikha na nagpabunga sa mundo ay patuloy pa ring gumagawa, nagbibigay ng masaganang buhay sa ating mga kaluluwa.

Monday, May 26, 2025

Pagsunod sa Diyos

Noong araw na walang pasok si Nancy sa Paris ilang taon na ang nakalipas, nagkaroon siya ng pagkakataong maglibot sa kilalang lungsod mag-isa bago makipagkita sa isang kaibigan malapit sa Eiffel Tower para sa hapunan. Maayos naman ang lahat hanggang sa maubos ang baterya ng kanyang cellphone. Wala siyang dalang mapa, kaya hindi siya sigurado kung saan siya papunta, pero hindi siya nag-panik. Nagpatuloy lang siyang maglakad sa kahabaan ng Ilog Seine at itinuon ang kanyang paningin sa napakataas na Eiffel Tower.
Gumana ang plano niya—hanggang sa lumapit na siya sa palatandaan, at bigla itong nawala sa paningin, natatakpan ng mga gusaling nakapaligid.
Namangha siya na ang ganoong kalaking istruktura ay puwedeng matago kahit nasa harap lang ng mata! Sa wakas, napagtanto niyang kailangan na niya ng tulong, kaya humingi siya ng direksyon at natagpuan din ang kanyang kaibigan.
Ang buhay ay tunay na hindi mahulaan. Isang sandali, tila maayos ang lahat, tapos sa susunod, may biglang pagsubok, kabiguan, o desisyong kailangang harapin na hindi natin inaasahan. Minsan personal na hamon ito, pagbabago sa sitwasyon, o isang panahon ng kawalang-katiyakan—ngunit bahagi lahat ng ating paglalakbay. Sa gitna ng lahat ng ito, hindi natin kailangang maglakad nang mag-isa.
Kapag ang buhay ay tila nakakalito o mabigat, maaari tayong lumapit sa Diyos—ang ating kanlungan, gabay, at matatag na sandigan. Maaari tayong humingi sa Kanya ng tulong, karunungan, at direksyon. Inaanyayahan Niya tayong lumapit, ilahad ang ating pagkalito at takot, at hanapin ang Kanyang kalooban higit sa sarili nating plano. Ang paghingi ng gabay sa Diyos ay hindi lamang nagbibigay ng kaaliwan—ito rin ay nagiging gabay upang manatili tayo sa tamang landas. Pinoprotektahan Niya tayo mula sa pagkaligaw, sa tukso ng pagsuko, o sa pagliko sa maling direksyon dahil sa ating pangungulila o padalus-dalos na desisyon.
Lalo na kapag ang hinaharap ay tila madilim o magulo, ang Diyos ang nagbibigay ng liwanag. Siya ang nagbibigay ng kapayapaan sa panahon ng paghihintay, lakas sa panahon ng pagsubok, at gabay sa bawat hakbang na ating tinatahak.
Ito ang paalala ni Solomon sa Kawikaan 3:5-6:
“Magtiwala ka sa Panginoon ng buong puso mo at huwag kang manalig sa sarili mong karunungan. Sa lahat ng iyong ginagawa, kilalanin mo Siya, at itutuwid Niya ang iyong mga landas.”
Ang mga salitang ito ay parehong paanyaya at pangako. Inaanyayahan tayong magtiwala—hindi lamang sa panahon na malinaw ang lahat, kundi lalo na sa oras ng pagkalito. Ang tunay na pagtitiwala sa Diyos ay ang paniniwalang kahit hindi natin nauunawaan ang kabuuan ng sitwasyon, alam Niya ang lahat. At habang ibinibigay natin sa Kanya ang bawat bahagi ng ating buhay—mga desisyon, pangarap, relasyon, at mga pagsubok—tapat Niya tayong inaakay sa tamang landas.
Habang tayo’y patuloy na humahanap sa Kanya sa panalangin at pagbubulay-bulay ng Kanyang Salita, mas lumalalim ang ating pagkaunawa sa Kanyang tinig. Nagsasalita Siya sa pamamagitan ng Kasulatan, sa tahimik na sandali, at sa kapayapaang dumarating kapag tayo’y sumusunod.
Kaya patuloy tayong magtiwala sa Kanya—hindi lamang sa magagandang panahon, kundi lalo na sa mahihirap. Patuloy tayong sumunod sa Kanyang pamumuno, dahil ang Kanyang daan ang laging naghahatid sa atin sa buhay, layunin, at tunay na kapayapaan.

Sunday, May 25, 2025

Ang Anak ng Diyos

Kamakailan lang, nakuha ng kapatid ni Bill na si Scott ang mga talaan ng serbisyo militar ng kanilang ama mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Habang pinag-aaralan niya ang mga pahina, wala namang nakakagulat o nakakagimbal—wala ring anumang nagsasabi kung sino talaga ang kanilang Ama. Pawang mga katotohanan lamang. Datos. Nakakainteres basahin, pero sa huli ay nakakadismaya dahil hindi niya naramdaman na may bago siyang natutunan tungkol sa kanilang Ama.
Sa kabutihang-palad, pagdating sa pagkilala kay Jesus, hindi tayo iniwang may simpleng tala lamang ng mga petsa, pangyayari, at pangalan. Ang apat na Ebanghelyo—Mateo, Marcos, Lucas, at Juan—ay higit pa sa mga datos. Ang mga ito ay isang buhay na larawan. Ang mga sulating ito ay hindi basta kasaysayang isinulat; sila'y mga patotoong pinukaw ng Espiritu na nagpapakita hindi lamang ng mga ginawa at sinabi ni Jesus, kundi ng kung sino talaga Siya.
Tingnan natin ang Ebanghelyo ni Marcos, halimbawa. Binubuksan ito ng isang matapang na pahayag, na tila isang pahayag ng layunin: “Ito ang pasimula ng Magandang Balita tungkol kay Jesu-Cristo, ang Anak ng Diyos” (Marcos 1:1). Mula pa lang sa simula, nais ni Marcos na maunawaan ng kanyang mga mambabasa na ito ay hindi karaniwang talambuhay—ito ay isang pahayag ng pag-asa at kaligtasan. Kaagad niyang ipinakikilala si Juan Bautista, ang propetikong tagapagpauna, na may kababaang-loob na naghahanda ng daan para kay Jesus. Ang mga salita ni Juan ay punô ng paggalang at paghanga: “Darating na ang kasunod kong mas makapangyarihan kaysa akin, at ni hindi man lang ako karapat-dapat yumuko at magkalag ng sintas ng kaniyang sandalyas” (tal. 7). Sa patotoong ito, pinapatunayan ni Marcos ang isang mahalagang katotohanan: si Jesus ay hindi karaniwang guro o propeta—siya ang matagal nang hinihintay na Mesiyas, ang Anak ng Diyos.
Ang Ebanghelyo ni Marcos, at maging ang lahat ng Ebanghelyo, ay malinaw na nagtuturo sa atin sa isang katotohanan: si Jesus ang Anak ng Diyos. Ang layunin nito ay hindi lamang upang magbigay ng impormasyon kundi upang ihayag ang katotohanan na nagdadala ng pagbabago. At ang layuning ito ay makikita rin sa Ebanghelyo ni Juan, kung saan isinulat ng alagad: “Ang mga ito ay isinulat upang kayo'y sumampalataya na si Jesus ang Cristo, ang Anak ng Diyos, at sa pamamagitan ng inyong pananampalataya ay magkaroon kayo ng buhay sa kanyang pangalan” (Juan 20:31). Ito ang tibok ng mga Ebanghelyo—hindi lang upang magturo, kundi upang mag-anyaya. Hindi lang upang ikuwento ang kasaysayan, kundi upang dalhin tayo sa isang relasyon sa buhay na Cristo.
Sagana ang ebidensya ng buhay ni Jesus—ang Kanyang mga himala, mga aral, ang Kanyang kusang-loob na kamatayan, at ang Kanyang muling pagkabuhay. Ngunit ang mga Ebanghelyo ay higit pa sa ebidensya; ito'y paanyaya. Inaanyayahan tayo nitong itanong ang mas malalalim, mas personal na katanungan: Sino si Jesus para sa akin? Anong lugar ang Kanyang ginagampanan sa aking buhay? Paano nabago ng Kanyang presensya, mga salita, pag-ibig, at sakripisyo ang aking buhay?
Ang mga tanong na ito ay hindi lamang pangkaalaman—ito ay makapangyarihang mga tanong na maaaring bumago ng ating landas sa buhay. Sapagkat kung si Jesus nga ay tunay na Anak ng Diyos, kung gayon ang ating tugon sa Kanya ang nagsasabi hindi lamang kung ano ang ating pinaniniwalaan, kundi kung ano rin ang ating kinabukasan.
Kaya't huminto at magnilay: Sino si Jesus sa iyo? Isa lamang ba Siyang tauhan sa kasaysayan—o ang Tagapagligtas ng iyong kaluluwa? Binago na ba Niya ang iyong buhay? At kung oo, paano nagpapatuloy ang pagbabagong iyon araw-araw?