Pride at Bias Chapter 17

 Kinabukasan, ikinuwento ni Elizabeth kay Jane ang lahat ng nangyari sa pagitan nila ni Mr. Wickham. Nakinig si Jane na puno ng gulat at pag-aalala. Hindi niya maisip kung paano magiging ganoon kasama si Mr. Darcy para hindi maging karapat-dapat sa pagkakaibigan ni Mr. Bingley. Pero hindi rin naman likas sa kanya ang magduda sa isang taong kasing bait at kaaya-aya ang dating tulad ni Wickham.

Ang posibilidad na talagang nakaranas si Wickham ng ganitong hindi magandang pagtrato ay nakaantig sa damdamin ni Jane. Kaya imbes na pumili ng panig, pinili niyang isipin na mabuti ang dalawa. Gusto niyang ipagtanggol pareho, at iniisip na baka may hindi pagkakaintindihan o pagkakamali lang ang hindi nila maipaliwanag.

“Sigurado ako,” sabi niya, “na pareho silang nalinlang sa isang paraan na hindi natin maintindihan. Baka may mga taong nagbigay ng maling kwento tungkol sa isa’t isa. Sa madaling salita, imposible para sa atin na malaman ang tunay na dahilan kung bakit sila nagkalayo nang hindi sinisisi ang kahit sino sa kanila.”

Sumagot si Elizabeth, “Tama naman iyon—but ngayon, Jane, ano naman ang masasabi mo tungkol sa mga ‘ibang tao’ na posibleng dahilan ng lahat ng ito? Ipagtanggol mo rin sila—kung hindi, mapipilitan tayong mag-isip ng masama tungkol sa kahit isa.”

“Tumawa ka lang nang tumawa,” sabi ni Jane, “pero hindi mo mababago ang iniisip ko. Lizzy, isipin mo naman—ang sama ng dating kay Mr. Darcy kung totoo ito, na ganito niya tratuhin ang paborito ng sariling ama, yung taong pinangakuan pang tutulungan. Parang imposible. Walang matinong tao, walang may respeto sa sarili niyang reputasyon, ang gagawa ng ganun. At posible bang nagkakamali nang sobra ang mga malalapit niyang kaibigan tungkol sa kanya? Hindi ako naniniwala.”

Sumagot si Elizabeth, “Mas madali kong paniwalaan na naloko si Mr. Bingley kaysa imbento lang ang kwento ni Mr. Wickham. Ang dami niyang detalye—pangalan, facts—lahat sinabi niya nang diretsahan. Kung hindi iyon totoo, edi kontrahin siya ni Mr. Darcy. At saka, may katotohanan sa paraan ng pagsasalita at itsura niya.”

Napabuntong-hininga si Jane. “Mahirap talaga—at nakakabahala. Hindi ko alam kung ano ang iisipin.”

Sabi ni Elizabeth, “Pasensya na, pero para sa akin, malinaw naman kung ano ang dapat isipin.”

Pero si Jane, iisang bagay lang ang sigurado—kung naloko man si Mr. Bingley, siguradong masasaktan siya kapag lumabas ang totoo.

Habang nag-uusap sila sa hardin, bigla silang tinawag dahil may dumating—at sila mismo ang pinag-uusapan nila. Dumating si Mr. Bingley at ang mga kapatid niyang babae para personal na imbitahan sila sa matagal nang hinihintay na sayawan sa Netherfield, na gaganapin sa susunod na Martes.

Tuwang-tuwa ang magkapatid na makita ulit si Jane. Sabi nila parang ang tagal na mula nang huli silang magkita, at paulit-ulit nilang tinanong kung ano ang mga ginagawa niya. Pero halos hindi nila pinansin ang ibang miyembro ng pamilya—iniiwasan si Mrs. Bennet hangga’t maaari, kaunting salita lang kay Elizabeth, at walang imik sa iba. Umalis din sila agad, mabilis na tumayo—na ikinagulat pa ng kapatid nilang si Mr. Bingley—parang nagmamadaling makaiwas sa pakikipagkwentuhan ni Mrs. Bennet.

Ang balitang may sayawan sa Netherfield ay ikinatuwa ng lahat ng babae sa pamilya Bennet. Pinili ni Mrs. Bennet na isipin na para iyon sa panganay niyang anak, at lalo siyang na-flatter dahil si Mr. Bingley mismo ang nagbigay ng imbitasyon, hindi lang basta ipinadala sa card.

Inimagine ni Jane ang isang masayang gabi kasama ang mga kaibigan niya at ang atensyon ni Mr. Bingley. Si Elizabeth naman, excited na makasayaw nang maraming beses kay Mr. Wickham at obserbahan si Mr. Darcy para makita kung totoo ang mga hinala niya.

Sina Catherine at Lydia naman, hindi nakadepende sa iisang tao ang kasiyahan nila. Kahit plano nilang sayawan si Wickham ng kalahati ng gabi, hindi lang siya ang gusto nilang makapareha—basta may sayawan, masaya na sila.

Kahit si Mary, sinabi rin na wala siyang tutol sa pagpunta.

“Basta may oras ako sa umaga para sa sarili ko,” sabi niya, “okay na iyon. Hindi naman malaking sakripisyo ang sumama paminsan-minsan sa mga evening events. May obligasyon din tayo sa society, at naniniwala akong kailangan ng lahat ang pahinga at kasiyahan paminsan-minsan.”

Sobrang good mood si Elizabeth noon kaya kahit hindi siya mahilig makipag-usap nang walang dahilan kay Mr. Collins, napatanong siya kung tatanggapin ba nito ang imbitasyon ni Mr. Bingley—at kung oo, kung sa tingin niya ay tama lang na sumali siya sa sayawan. Medyo nagulat siya nang malaman na wala itong kahit anong pag-aalinlangan, at hindi rin ito natatakot mapagalitan—kahit pa ng Archbishop o ni Lady Catherine de Bourgh—dahil sa pagsasayaw.

“Sinasabi ko sa inyo,” sabi ni Mr. Collins, “wala akong nakikitang masama sa isang sayawang tulad nito—ibinigay ng isang kagalang-galang na binata para sa mga respetadong tao. Wala akong tutol sa pagsasayaw. Sa katunayan, umaasa akong masayaw ko ang lahat ng aking magagandang pinsan ngayong gabi. At gusto ko na ring hilingin, Miss Elizabeth, na mapasakin ang unang dalawang sayaw—umaasa akong maiintindihan ito ni Jane at hindi niya iisipin na wala akong respeto sa kanya.”

Nagulat si Elizabeth. Plano na sana niyang isayaw ang unang dalawang sayaw kay Wickham—tapos mapupunta kay Mr. Collins! Parang mali ang timing ng pagiging masayahin niya. Wala na rin siyang magawa. Kailangan munang ipagpaliban ang saya nila ni Wickham, at tinanggap na lang niya ang alok ni Mr. Collins nang maayos hangga’t kaya niya.

Pero imbes na matuwa, medyo nainis pa siya. Dahil sa kilos ni Mr. Collins, naisip niya na baka may mas malalim itong balak—na baka iniisip siyang pakasalan. Doon niya unang naisip na baka siya ang napili sa kanilang magkakapatid bilang magiging asawa nito at magiging maybahay sa Hunsford, at kasama sa pag-entertain ng bisita sa Rosings. Lalo pa itong naging malinaw habang napapansin niyang mas lalo itong nagpapaka-attentive sa kanya at madalas siyang purihin.

Mas nagulat siya kaysa natuwa, at hindi rin nagtagal, ipinaramdam ng kanyang ina na gusto nitong magkatuluyan sila. Pero pinili ni Elizabeth na balewalain iyon, dahil alam niyang mauuwi lang sa pagtatalo kung papansinin niya. Hindi pa naman siya inaalok ng kasal ni Mr. Collins, kaya wala pang dapat pag-awayan.

Samantala, kung wala sanang Netherfield ball na aabangan, siguradong sobrang bored ang mga nakababatang Bennet. Mula nang matanggap nila ang imbitasyon hanggang sa araw ng sayawan, tuloy-tuloy ang ulan kaya hindi sila makapunta sa Meryton kahit isang beses. Hindi nila mabisita ang kanilang tiyahin, hindi makita ang mga opisyal, at walang makuhang balita. Kahit ang mga dekorasyon na kailangan nila para sa sayawan, pinabili na lang sa iba.

Kahit si Elizabeth, halos maubusan na rin ng pasensya dahil sa panahon—lalo na’t hindi niya makita si Wickham. At sa totoo lang, walang ibang makakapagpagaan ng sunod-sunod na maulang araw—Biyernes hanggang Lunes—kundi ang excitement para sa sayawan sa Martes, lalo na para kina Kitty at Lydia.

Lalaking Gumamit ng AI Fake Photo ng Lobo Arestado

Isang insidente na nauwi sa pag-aresto noong Abril 23, 2026 ay itinuturing ngayon bilang mahalagang halimbawa ng tunay na epekto ng maling impormasyong nilikha gamit ang artificial intelligence o AI.

Ang Insidente: “Neukgu” ang Nakatakas na Lobo

Noong Abril 8, 2026, isang dalawang taong gulang na lalaking lobo na pinangalanang Neukgu (na nangangahulugang “lobo” sa Korean) ang nakatakas mula sa Daejeon O-World sa Daejeon matapos makapaghukay ng butas sa ilalim ng bakod ng safari area.

Agad itong nagdulot ng malawakang operasyon para sa kaligtasan ng publiko, kung saan daan-daang pulis, bumbero, at mga sundalo ang rumesponde, kasama ang paggamit ng drones at thermal cameras upang matunton ang hayop.

Ang AI Hoax

Makaraan ang ilang oras, kumalat online ang isang larawan ng isang kulay light-brown na lobo na umano’y gumagala sa isang pangunahing interseksyon malapit sa zoo.

Pagkakamali ng Awtoridad: Dahil inakalang totoo ang larawan, nagpadala ang pamahalaang lungsod ng Daejeon ng emergency mobile alert bandang 1:56 ng hapon upang balaan ang mga residente hinggil sa umano’y lokasyon ng lobo.

Pagkaligaw ng Operasyon: Dahil sa naturang ulat, inilipat ng search teams ang kanilang operasyon patungo sa nasabing lugar at mga kalapit na residential areas.

 Ito ay pinaniniwalaang naging dahilan upang mapalampas ang tinatawag na “golden window” para sa agarang paghuli sa hayop.

Ang Katotohanan: Kalaunan, natuklasan na ang nasabing larawan ay peke at ginawa lamang gamit ang generative AI. Ang lobo ay kalaunang natagpuan at ligtas na nahuli makalipas ang siyam na araw, noong Abril 17, sa ibang parke.

Ang Pag-aresto

Noong Abril 23, 2026, inaresto ng Daejeon Metropolitan Police ang isang lalaki na nasa edad 40.

Mga Kaso: Nahaharap siya sa kasong obstruction of official duties by deceit, na may katumbas na parusang hanggang limang taong pagkakakulong o multang hanggang 10 milyong won sa ilalim ng batas ng South Korea.

Imbestigasyon: Natukoy ng pulisya ang suspek sa pamamagitan ng paghahambing ng AI image sa CCTV footage mula sa lugar (kung saan walang nakitang lobo), at sa pagsubaybay sa kanyang paggamit ng AI program at online activity.

Motibo: Sa imbestigasyon, inamin umano ng suspek na ginawa at ipinakalat niya ang larawan “para lang sa katuwaan.”

Kahalagahan ng Kaso

Binibigyang-diin ng mga awtoridad na ang insidenteng ito ay hindi simpleng biro lamang. Isa ito sa mga unang mataas na profile na kaso kung saan ang isang AI-generated na imahe ay direktang nakaapekto sa isang malakihang emergency response.

Ayon sa pulisya, ang ganitong gawain ay nag-aaksaya ng pampublikong resources at maaaring magdulot ng panganib sa kaligtasan ng mamamayan.

 Nagsisilbi rin itong babala sa lumalawak na implikasyon ng teknolohiya, lalo na kung ito ay ginagamit sa maling paraan.

Pride at Bias Chapter 16

Walang tumutol na sumama ang mga kabataan sa kanilang tiyahin, at kahit medyo nag-aalangan si Mr. Collins na iwan sina Mr. at Mrs. Bennet kahit isang gabi lang, hindi rin iyon pinansin. Kaya sa tamang oras, sumakay sila sa karwahe—siya at ang lima niyang pinsan—papuntang Meryton. Pagpasok pa lang ng mga babae sa drawing room, natuwa silang marinig na tinanggap ni Mr. Wickham ang imbitasyon ng kanilang tiyuhin at naroon na siya sa bahay.

Pagkaupo nilang lahat, nagkaroon ng oras si Mr. Collins na tumingin-tingin at humanga sa paligid. Sobrang bilib siya sa laki at ayos ng silid kaya sinabi niyang halos parang nasa maliit na summer breakfast room daw siya sa Rosings. Noong una, parang hindi naman iyon gaanong nakakatuwang papuri—pero nang maintindihan ni Mrs. Philips kung ano ang Rosings at kung sino ang may-ari nito, at matapos niyang marinig ang tungkol sa isa pa lang sa mga drawing room ni Lady Catherine (lalo na nang malaman niyang ang fireplace pa lang ay nagkakahalaga ng walong daang pounds), talagang natuwa siya. Sa totoo lang, parang hindi na siya maiinsulto kahit ikumpara pa siya sa silid ng housekeeper.

Masayang ikinuwento ni Mr. Collins ang karangyaan ni Lady Catherine at ang kanyang mansyon, sabay singit ng papuri sa sarili niyang simpleng bahay at sa mga pinapagawa niyang improvements doon. Abala siya rito hanggang sa dumating ang mga lalaki. Si Mrs. Philips naman, todo pakinig at lalong humanga sa kanya habang tumatagal—at halatang balak na niyang ikwento lahat iyon sa kanyang mga kapitbahay.

Samantala, ang mga babae, hindi naman nakikinig sa pinsan nila. Wala silang magawa kundi mag-wish na sana may instrument na tutugtugan at tingnan ang medyo pangkaraniwang dekorasyon na parang china sa mantel. Ang tagal ng paghihintay para sa kanila, pero sa wakas, natapos din—dumating na ang mga lalaki.

At nang pumasok si Mr. Wickham, napansin ni Elizabeth na hindi naman pala siya sobra-sobrang humanga rito dati, at hindi rin niya ito gaanong iniisip mula noon. Maayos at mukhang disente naman ang mga opisyal mula sa ——shire, at ilan sa pinakamagagaling sa kanila ay nandoon—pero si Wickham ay talagang mas angat sa lahat pagdating sa itsura, dating, kilos, at paglalakad. Lalo na kung ikukumpara sa tiyuhin nilang si Mr. Philips, na pumasok kasunod nila, medyo mukhang mataba at amoy alak.

Si Mr. Wickham ang sentro ng atensyon—halos lahat ng babae sa kwarto ay sa kanya nakatingin. At si Elizabeth naman ang maswerteng napili niyang katabi. Agad siyang nakipagkwentuhan, at kahit simpleng usapan lang tungkol sa ulan at sa posibilidad ng mas mahabang tag-ulan, nagawa niyang maging interesting iyon. Doon naisip ni Elizabeth na kahit gaano ka-boring ang topic, puwedeng maging engaging basta magaling ang nagsasalita.

Dahil kina Wickham at sa mga opisyal, halos hindi na napansin si Mr. Collins. Para sa mga dalaga, parang wala lang siya. Pero si Mrs. Philips, paminsan-minsan, nakikinig pa rin sa kanya at sinisigurong laging may kape at muffin siya.

Nang ilabas na ang mga card table, nagkaroon ng chance si Mr. Collins na makabawi sa kabaitan ni Mrs. Philips sa pamamagitan ng pagsali sa whist. Inamin niyang hindi pa siya gaanong marunong pero gusto niyang matuto—kahit hindi na hinintay ni Mrs. Philips ang paliwanag niya dahil tuwang-tuwa na siyang pumayag ito.

Si Mr. Wickham naman ay hindi naglaro ng whist, kaya masaya siyang lumipat sa ibang mesa at umupo sa pagitan nina Elizabeth at Lydia. Noong una, mukhang maaagaw ni Lydia ang buong atensyon niya dahil sobrang daldal nito. Pero dahil mahilig din siya sa laro at pustahan, mabilis siyang na-focus doon—abala sa pagbet at pag-react sa mga premyo—kaya nagkaroon ng pagkakataon si Wickham na makausap si Elizabeth.

Handang-handa namang makinig si Elizabeth. Ang gusto talaga niyang marinig ay tungkol sa koneksyon ni Wickham kay Mr. Darcy, pero hindi siya naglakas-loob na itanong. Mabuti na lang at si Wickham na mismo ang nagbukas ng usapan. Nagtanong siya kung gaano kalayo ang Netherfield sa Meryton, at pagkatapos, medyo nag-aalangan pang tinanong kung gaano katagal nang nananatili roon si Mr. Darcy.

“Mga isang buwan,” sagot ni Elizabeth. At para hindi maputol ang usapan, idinagdag niyang may malaking ari-arian daw si Darcy sa Derbyshire.

Kinumpirma iyon ni Wickham—sinabi niyang napakalaki at maganda ang estate nito at kumikita ng sampung libo kada taon. Idinagdag pa niya na wala nang mas makakapagbigay ng tamang impormasyon kaysa sa kanya, dahil matagal na siyang konektado sa pamilya ni Darcy mula pa noong bata siya.

Hindi napigilan ni Elizabeth ang magulat.

Sinabi ni Wickham na normal lang na magulat siya, lalo na kung nakita niya kung gaano sila kalamig sa isa’t isa noong nakaraang araw. Tinanong din niya kung gaano kakilala ni Elizabeth si Darcy.

“Hanggang doon lang sa gusto ko,” sagot ni Elizabeth nang diretsahan. “Apat na araw ko siyang nakasama sa iisang bahay, at masasabi kong hindi siya kaaya-aya.”

Maingat na sumagot si Wickham—hindi raw siya ang tamang tao para humusga kung kaaya-aya si Darcy o hindi, dahil masyado na niya itong matagal na kilala para maging patas. Pero sinabi niyang baka magulat ang iba sa opinyon ni Elizabeth, at baka hindi niya iyon masabi nang ganoon katapang sa ibang lugar.

Iginiit ni Elizabeth na ganoon din ang sasabihin niya kahit saan—maliban sa Netherfield—at dagdag pa niya, hindi raw talaga gusto si Darcy sa Hertfordshire. Naiinis daw ang lahat sa kayabangan nito.

Sinabi ni Wickham na hindi naman siya nalulungkot na hindi sobra ang pagtingin ng mga tao kay Darcy, pero madalas daw kasi, nabubulag ang mga tao sa yaman nito o natatakot sa asal nito, kaya hindi nila nakikita ang tunay niyang pagkatao.

Sinabi ni Elizabeth na kahit sa kaunting pagkakakilala niya, mukhang masama ang ugali ni Darcy.

Umiling lang si Wickham.

Pagkaraan ng sandali, tinanong niya kung matagal pa bang mananatili si Darcy sa lugar. Sagot ni Elizabeth, hindi niya alam, pero wala siyang narinig na balak itong umalis. Umaasa rin siyang hindi maaapektuhan ang plano ni Wickham sa ——shire dahil nandiyan si Darcy.

Sumagot si Wickham na hindi siya ang dapat umalis dahil kay Darcy—kung may gustong umiwas, si Darcy iyon. Aminado siyang hindi sila magkasundo at masakit para sa kanya ang makita ito, pero wala siyang dahilan para itago iyon. Malinaw niyang sinabi na napakalaki ng pagkakamali ng ginawa ni Darcy sa kanya at may matinding pagsisisi siya sa kung ano na ito ngayon.

Ikinuwento pa niya ang tungkol sa yumaong ama ni Darcy, na sinabi niyang isa sa pinakamabubuting tao na nakilala niya at ang pinakamatalik niyang kaibigan. Sa tuwing nakikita niya si Mr. Darcy ngayon, naaalala niya ang nakaraan at nasasaktan siya. Kahit gaano raw kasama ang ginawa sa kanya ni Darcy, kaya pa sana niya itong patawarin—pero hindi ang pagsira nito sa inaasahan ng kanyang ama at ang paglapastangan sa alaala nito.

Mas lalo pang naengganyo si Elizabeth sa usapan at buong pusong nakinig, pero dahil medyo sensitibo ang paksa, hindi na siya nagtanong pa.

Pagkatapos, lumipat si Wickham sa mas magagaang topic—tungkol sa Meryton, sa paligid, at sa mga tao roon. Mukha siyang masayang-masaya sa lahat ng nakita niya, at lalo na nang pag-usapan niya ang society, may halong charm at konting landi ang paraan niya ng pagsasalita—halatang marunong siyang mang-akit.

Sinabi niya na ang pagkakaroon ng palaging may kasama—at magandang klase ng mga tao—ang pangunahing dahilan kung bakit siya sumali sa ——shire. Alam niyang respetado at maayos ang grupo, at lalo pa siyang naengganyo dahil sa kwento ng kaibigan niyang si Denny tungkol sa kasalukuyan nilang tirahan at sa mainit na pagtanggap sa kanila ng mga tao sa Meryton.

Inamin ni Wickham na kailangan niya ng social life. Marami na raw siyang pinagdaanan at hindi niya kaya ang mag-isa. Kailangan niya ng trabaho at ng mga taong makakasama. Hindi raw talaga pagiging sundalo ang plano niya noon, pero dahil sa mga nangyari, iyon na ang naging praktikal na choice. Ang totoo, dapat daw ay napunta siya sa simbahan—iyon ang pinaghanda sa kanya—at sana, sa ngayon, may hawak na siyang magandang posisyon… kung hindi lang dahil sa lalaking pinag-uusapan nila kanina.

Nagulat si Elizabeth. “Talaga?”

Ipinaliwanag ni Wickham na ipinangako sa kanya ng yumaong ama ni Mr. Darcy ang susunod na appointment sa isang magandang posisyon sa simbahan. Ninong niya ito at sobrang nagmamalasakit sa kanya. Hindi raw niya kayang ilarawan kung gaano ito kabait. Talagang gusto siyang tulungan at akala nito ay nagawa na niya iyon—pero nang maging bakante ang posisyon, ibinigay ito sa iba.

Nabigla si Elizabeth. Hindi niya maintindihan kung paano nangyari iyon. Paano pwedeng hindi sundin ang nakasaad sa habilin? Bakit hindi siya nagsampa ng kaso?

Sinabi ni Wickham na may problema sa pagkakasulat ng habilin kaya wala siyang laban sa batas. Pero para sa isang taong may dangal, malinaw daw ang intensyon—pinili lang daw ni Darcy na kuwestyunin iyon. Sa halip, itinuring niya itong parang kondisyonal lang at sinabing nawala ang karapatan ni Wickham dahil sa pagiging magastos o pabaya—totoo man o hindi.

Iginiit ni Wickham na naging bakante ang posisyon dalawang taon na ang nakalipas, eksakto noong sapat na ang edad niya para makuha iyon, pero napunta ito sa ibang tao. At sigurado raw siya na wala siyang nagawang sapat na dahilan para mawala iyon sa kanya. Inamin niyang medyo mainitin ang ulo niya at baka minsan ay masyado siyang naging prangka kay Darcy—pero wala namang seryosong kasalanan. Sa huli, sabi niya, magkaibang-magkaiba lang sila ng pagkatao—at galit sa kanya si Darcy.

Nagalit si Elizabeth. Sabi niya, napakasama nito at dapat mapahiya si Darcy sa publiko.

Kalmado namang sumagot si Wickham na darating din siguro ang araw na iyon—pero hindi siya ang gagawa. Hangga’t naaalala niya ang kabutihan ng ama ni Darcy, hindi niya kayang ilantad o kalabanin nang hayagan ang anak nito.

Mas lalo pang humanga si Elizabeth sa kanya, at lalo pa niya itong nagustuhan habang nagsasalita.

Matapos ang sandaling katahimikan, nagtanong siya kung ano kayang dahilan at ano ang nagtulak kay Darcy para kumilos nang ganoon kalupit.

“Talagang matindi ang galit niya sa akin,” sabi ni Wickham. “At sa totoo lang, pakiramdam ko may halong inggit iyon. Kung hindi ako masyadong gusto ng ama ni Mr. Darcy, siguro mas natanggap niya ako. Pero dahil pabor sa akin ang tatay niya, nainis siya simula pa lang. Hindi niya matanggap na parang kinukumpara kami—o na minsan, ako ang mas pinapaboran.”

Nagulat si Elizabeth. “Hindi ko akalaing ganito kasama si Mr. Darcy. Hindi ko man siya gusto, hindi ko rin naisip na kaya niyang gumawa ng ganitong kalupitan. Akala ko lang mapagmataas siya, hindi yung ganito ka-unfair at malupit.”

Matapos mag-isip sandali, dagdag niya, “Naalala ko tuloy, minsan ipinagmamalaki niya sa Netherfield na hindi siya marunong magpatawad—na matagal siyang magkimkim ng galit. Mukhang napakasama ng ugali niya.”

Sumagot si Wickham, “Mas mabuti sigurong hindi na ako magsalita pa. Hindi rin ako magiging patas kapag siya ang pinag-uusapan.”

Napaisip ulit si Elizabeth, tapos sinabi, “Grabe naman—ganun ang trato niya sa inaanak at paborito ng sarili niyang ama!” Gusto pa sana niyang purihin si Wickham, pero pinigilan niya ang sarili at sinabi na lang, “At isa pa, lumaki pa kayong magkasama, di ba? Magkakilala kayo mula pagkabata?”

Ipinaliwanag ni Wickham na pareho silang ipinanganak sa iisang lugar, lumaki sa iisang bahay, at halos sabay silang pinalaki—parehong inalagaan, magkasama sa lahat ng gawain. Ang ama raw niya ay dating may parehong propesyon tulad ng tiyuhin ni Elizabeth, pero iniwan iyon para pagsilbihan ang ama ni Darcy at alagaan ang ari-arian ng Pemberley. Sobrang iginagalang ito at malapit na kaibigan ng matandang Darcy. Madalas daw sabihin ng matandang Darcy na malaki ang utang na loob niya sa ama ni Wickham. Kaya bago ito mamatay, nangako siyang tutulungan si Wickham—at naniniwala siyang ginawa iyon dahil sa utang na loob at pagmamahal.

Nagalit si Elizabeth. “Ang lala! Ang sama! Nakakapagtaka na hindi man lang siya napigilan ng pride niya para gawin ang tama. Kahit man lang sana, naging ‘too proud to be dishonest’ siya—kasi para sa akin, panlilinlang iyon.”

Sabi ni Wickham, nakakapagtaka nga, dahil karamihan ng ginagawa ni Darcy ay dahil sa pride—at minsan pa nga, nagiging dahilan iyon para gumawa siya ng mabuti. Pero sabi niya, hindi naman palaging consistent ang tao, at sa kaso niya, may mas malakas na dahilan kaysa pride ang nag-udyok kay Darcy.

Nagtaka si Elizabeth kung paano pa naging mabuti ang ganung klaseng pride.

Ipinaliwanag ni Wickham na minsan, dahil sa pride, nagiging bukas-palad si Darcy—mapagbigay sa pera, magaling magpatuloy ng bisita, tumutulong sa mga umuupa sa kanya, at tumutulong din sa mahihirap. Dahil daw iyon sa pride niya sa pamilya, lalo na sa alaala ng kanyang ama. Ayaw niyang mapahiya ang pangalan nila o masira ang reputasyon ng Pemberley. May “pride” din daw siya bilang kuya, kaya maalaga siya sa kapatid niyang babae—kaya madalas siyang purihin bilang mabuting kapatid.

Tinanong ni Elizabeth kung anong klaseng babae si Miss Darcy.

Umiling si Wickham at sinabing sana raw ay masabi niyang mabait ito. Nahihirapan siyang magsalita ng masama tungkol sa isang Darcy, pero sabi niya, masyado itong kamukha ng kapatid—sobrang taas ng tingin sa sarili. Noong bata pa raw, mabait at sweet ito at sobrang lapit sa kanya—marami silang oras na magkasama. Pero ngayon, wala na siyang pakialam dito. Maganda raw ito, nasa mga kinse o disisais ang edad, at mahusay sa maraming bagay. Mula nang mamatay ang ama nila, sa London na ito nakatira kasama ang isang babae na nagbabantay sa kanyang pag-aaral.

Matapos nilang subukang magpalit ng ibang paksa, hindi pa rin napigilan ni Elizabeth na bumalik sa usapan.

“Hindi ko maintindihan kung paano siya naging malapit kay Mr. Bingley,” sabi niya. “Parang napakabait at genuine ni Bingley—paano siya naging kaibigan ng ganung klaseng tao? Magka-match ba talaga sila? Kilala mo ba si Mr. Bingley?”

“Hindi masyado,” sagot ni Wickham.

Sinabi ni Elizabeth na si Bingley ay mabait, charming, at madaling pakisamahan—at malamang hindi nito alam ang totoong ugali ni Darcy.

Sumagot si Wickham na posible iyon—pero kaya naman ni Darcy maging kaaya-aya kung gugustuhin niya. Matalino siya at kayang makipag-usap nang maayos kung gusto niya. Sa mga taong ka-level niya sa yaman at estado, iba ang ugali niya kumpara sa mga mas mababa sa kanya. Hindi nawawala ang pride niya, pero sa mayayaman, nagiging fair, maayos, totoo, at minsan pa nga, kaaya-aya—lalo na kung pareho sila ng antas sa buhay.

Hindi nagtagal, natapos ang laro ng whist at lumipat ang mga naglalaro sa kabilang mesa. Umupo si Mr. Collins sa pagitan nina Elizabeth at Mrs. Philips. Tulad ng inaasahan, tinanong siya ni Mrs. Philips kung kumusta ang laro niya. Aminado siyang hindi siya nanalo kahit isa—talagang talo lahat. Pero nang mag-alala si Mrs. Philips, agad niya itong pinakalma at sinabing wala lang iyon sa kanya. Para sa kanya, maliit na bagay lang ang perang nawala at huwag na raw itong isipin.

“Siyempre, madam,” sabi niya, “kapag naglalaro ng baraha, kailangan tanggapin ang posibilidad na matalo. At buti na lang, hindi naman ako nasa sitwasyon na malaking bagay ang limang shillings. Marami ang hindi makakapagsabi niyan—pero salamat kay Lady Catherine de Bourgh, hindi ko na kailangang mag-alala sa ganitong kaliit na bagay.”

Napansin ito ni Wickham. Matapos niyang obserbahan si Mr. Collins sandali, mahina niyang tinanong si Elizabeth kung malapit ba ang pamilya nila sa pamilya de Bourgh.

Ipinaliwanag ni Elizabeth na kamakailan lang binigyan ni Lady Catherine si Mr. Collins ng isang posisyon sa simbahan, at hindi pa naman talaga sila matagal na magkakilala.

Sinabi naman ni Wickham na si Lady Catherine de Bourgh at si Lady Anne Darcy ay magkapatid—kaya tiyahin siya ni Mr. Darcy.

Nagulat si Elizabeth. Wala raw siyang alam tungkol sa koneksyon ni Lady Catherine at ngayon lang niya ito narinig kamakailan.

Dagdag pa ni Wickham, ang anak ni Lady Catherine na si Miss de Bourgh ay magmamana ng malaking kayamanan, at pinaniniwalaan na magpapakasal ito sa pinsan nitong si Darcy para pagsamahin ang kanilang mga ari-arian.

Napangiti si Elizabeth nang marinig iyon, naisip niya si Miss Bingley—dahil kung nakatakda na palang magpakasal si Darcy sa iba, walang kwenta ang lahat ng effort ni Miss Bingley para mapansin siya.

Sinabi ni Elizabeth na mataas ang tingin ni Mr. Collins kina Lady Catherine at sa anak nito, pero base sa mga narinig niya, mukhang napapalabis lang iyon dahil sa utang na loob. Para sa kanya, mukhang mayabang at masyadong mataas ang tingin sa sarili si Lady Catherine.

Sumang-ayon si Wickham. Matagal na raw niyang hindi nakita ito, pero naaalala niyang hindi niya ito nagustuhan. Inilarawan niya itong palautos at bastos. Kahit sinasabing matalino ito, naniniwala siyang bahagi lang iyon ng kanyang estado at kayamanan, pati na rin ng kanyang dominante na paraan ng pagsasalita—at dagdag pa, dahil sa pride ng kanyang pamangkin na si Darcy, na gustong isipin ng lahat na ang mga konektado sa kanya ay napakatalino.

Sang-ayon si Elizabeth sa paliwanag niya, at nagpatuloy silang magkwentuhan nang masaya hanggang sa matapos ang card games dahil sa hapunan, at nagkaroon naman ng pagkakataon ang ibang babae na makuha ang atensyon ni Wickham.

Sa sobrang ingay ng handaan ni Mrs. Philips, halos walang matinong usapan—pero kahit ganon, humanga pa rin ang lahat kay Wickham. Maayos siyang magsalita at graceful ang kilos niya.

Pag-uwi, punong-puno ang isip ni Elizabeth tungkol sa kanya. Wala na siyang ibang maisip kundi si Mr. Wickham at ang mga sinabi nito. Pero hindi man lang niya ito nabanggit habang nasa biyahe sila pauwi—dahil sina Lydia at Mr. Collins ay walang tigil sa pagsasalita.

Si Lydia, tuloy-tuloy ang kwento tungkol sa lottery tickets—kung anong “isda” ang napanalunan at natalo niya—samantalang si Mr. Collins naman ay walang tigil sa pagbanggit kung gaano kabait sina Mr. at Mrs. Philips, paulit-ulit na sinasabing wala siyang pakialam sa pagkatalo niya sa whist, iniisa-isa ang mga pagkain sa hapag, at paulit-ulit ding nag-aalala na baka nasisikipan ang mga pinsan niya sa karwahe. Ang dami niyang gustong sabihin na halos hindi na niya matapos bago sila makarating sa Longbourn.

Turista Nahaharap sa Kaso sa Thailand Dahil sa Cellphone

Isang 37-anyos na ama at negosyante mula sa Edinburgh na si Rory McColl ay nahaharap ngayon sa posibleng pagkakakulong sa Thailand matapos ang umano’y simpleng pagkakamali na may kinalaman sa isang mobile phone.

Ano ang Nangyari

Dumating si McColl sa Bangkok noong Marso 9, 2026, para sa planong 12-araw na backpacking trip. Sa kanyang unang gabi, habang nasa isang bar sa kilalang nightlife area na Khao San Road, napansin niyang nawawala ang kanyang cellphone.

Ayon sa kanyang salaysay, nakita niya ang isang kaparehong cellphone sa ibabaw ng bar at inakalang ito ang kanya. Kinuha niya ito at inilagay sa kanyang bulsa. Gayunpaman, napansin ito ng mga empleyado ng bar at agad na ipinaalam sa pulisya, na nagresulta sa kanyang pagkakaaresto sa kasong “theft by night.”

Dalawang gabi siyang nakulong sa isang simpleng selda, kung saan inilarawan niyang mahirap ang kondisyon—natulog sa sahig, gumamit ng bote bilang unan, at butas sa lupa bilang palikuran.

Paliwanag at Pag-unlad ng Kaso

Iginiit ni McColl na ito ay isang pagkakamali lamang, lalo na’t siya ay pagod at nakainom. Ayon sa kanya, ang may-ari ng cellphone ay una umanong pumayag na ito ay isang hindi sinasadyang pangyayari, ngunit kalaunan ay hindi na ito muling nakipag-ugnayan. Sa kabila nito, ipinagpatuloy pa rin ng pulisya ang kaso.

Kasalukuyang Kalagayan

Pinalaya si McColl matapos magpiyansa ng humigit-kumulang £1,000, ngunit kinumpiska ang kanyang pasaporte, kaya’t hindi siya makaalis ng bansa. Sa kasalukuyan, siya ay nananatili sa isang hotel sa Pattaya sa loob ng halos pitong linggo, at bihira lamang lumabas.

Inaasahang gaganapin ang paunang pagdinig sa korte sa Abril 28, 2026, na magpapasya kung itutuloy o ibabasura ang kaso. Sa ilalim ng batas sa Thailand, ang pagnanakaw—even ng cellphone—ay maaaring magdulot ng 1 hanggang 5 taong pagkakakulong at multa.

Reaksyon ng Pamilya at Suporta

Lubhang nag-aalala ang kanyang mga magulang na sina Helen McColl at John McColl, na araw-araw umano siyang kinakausap sa pamamagitan ng video call. Naniniwala ang pamilya na ito ay isang malinaw na hindi pagkakaunawaan at umaasang hindi na itutuloy ang kaso.

Samantala, patuloy ang pagbibigay ng tulong ng UK Foreign Office, habang nagsasagawa rin ng hakbang ang kanyang legal team upang maresolba ang sitwasyon.

Paalala sa Publiko

Itinuturing ang insidenteng ito bilang babala sa mga turista na maging maingat sa kanilang mga gamit, lalo na sa mga mataong lugar at kapag nakainom, dahil kahit maliit na pagkakamali ay maaaring humantong sa seryosong kaso sa ilalim ng mahigpit na batas sa ibang bansa.

Sa ngayon, nakasalalay ang kapalaran ni McColl sa nalalapit na pagdinig sa korte.

Ina Nahatulan sa Pagsisinungaling para sa Priority Admission

Sa panahon ng Primary 1 registration noong 2023, isang 42-anyos na babae ang nag-enroll sa kanyang anak gamit ang address ng isang HDB flat na kanyang pinaupahan sa anim na nangungupahan. Dahil dito, nagmukhang kwalipikado siya para sa distance-based priority admission. (El-balad)

Noong Hunyo 2024, nag-email siya sa paaralan upang humiling ng pagbabago sa kanyang rekord at ibinigay ang address ng kanyang partner, na lampas sa 2km mula sa paaralan. Binawi niya ang kahilingang ito nang sabihin ng paaralan na lalabag ito sa 30-buwang requirement ng paninirahan para sa mga estudyanteng pumasok sa pamamagitan ng priority admission. (STOMP)

Lumala pa ang pagtatakip. Nang makipagkita ang vice-principal sa babae noong Agosto 2024 upang beripikahin ang kanyang address, inutusan niya ang kanyang mga nangungupahan na isara ang mga bintana ng flat mula 7am hanggang 11pm at pinagsinungaling sila na sabihin na doon siya at ang kanyang anak nakatira. (News.az)

Ang kinalabasan ng kaso

Umamin ng kasalanan ang babae noong Setyembre 2025 sa pagbibigay ng maling impormasyon sa mga pampublikong opisyal at sa isa pang kaso ng maling deklarasyon ng pagbabago ng address. Hindi siya maaaring pangalanan dahil sa gag order upang maprotektahan ang pagkakakilanlan ng kanyang anak. (STOMP)

Ibinasura ni Chief Justice Sundaresh Menon ang apela ng babae laban sa multang $9,100 at pinagtibay ang isang linggong pagkakakulong na ipinataw ng isang district judge noong Nobyembre 2025. Ayon sa kanya, kung siya ang unang humawak ng kaso, mas mahaba pa sana ang ipapataw niyang sentensiya. (STOMP) 

Binanggit din ng Chief Justice na nagdulot ng pag-aaksaya ng mga resources ng paaralan ang mga ginawa ng babae sa imbestigasyon. (STOMP)

Bakit ito mahalaga

Ayon sa datos mula sa Ministry of Education ng Singapore, ang bilang ng mga imbestigasyon sa ganitong mga kaso ay nasa humigit-kumulang isa kada taon mula 2008 hanggang 2018, ngunit tumaas ito sa siyam kada taon mula 2020 hanggang 2024 (STOMP) — na nagpapahiwatig na lumalala ang problema.

Ipinapakita ng kasong ito ang mas malawak na isyu: ang sistema ng pagpasok sa paaralan sa Singapore ay lubos na nakabatay sa deklaradong tirahan at kalapitan sa paaralan upang maipamahagi ang mga limitadong puwesto. Kapag nagsisinungaling ang mga magulang tungkol dito, nasisira ang pagiging patas para sa mga pamilyang tunay na malapit sa paaralan. Ang pagtanggi ng hukuman na palitan ang pagkakakulong ng multa ay malinaw na mensahe na ito ay ituturing na seryosong krimeng pandaraya, hindi lamang simpleng paglabag sa administratibong patakaran.

Pride at Bias Chapter 15

Si Mr. Collins ay hindi talaga matalino o sensible, at hindi rin nakatulong ang pagpapalaki sa kanya. Lumaki siya sa ilalim ng isang ama na hindi edukado at sobrang kuripot. Kahit nakapasok siya sa unibersidad, wala rin siyang masyadong natutunan o nakilalang mahalagang tao. Dahil sa mahigpit na pagpapalaki, naging sobrang mahinhin siya noon—pero kalaunan, napalitan iyon ng yabang at sobrang bilib sa sarili, lalo na nang bigla siyang sinuwerte sa buhay.

Nakuha niya ang posisyon niya dahil kay Lady Catherine de Bourgh, at dahil sa taas ng tingin niya rito—kasabay ng taas din ng tingin niya sa sarili—naging kakaibang halo siya ng mayabang at sipsip. Parang feeling importante siya, pero todo sunod din sa patron niya.

Ngayong may maayos na bahay at sapat na kita, gusto na niyang mag-asawa. Parte ng plano niyang makabawi sa pamilya Bennet (dahil siya ang magmamana ng ari-arian nila) ay ang pakasalan ang isa sa mga anak—basta maganda at mabait, ayon sa naririnig niya. Para sa kanya, napakagandang plano iyon—parang napaka-generous niya pa.

Noong una, si Jane ang napili niya dahil siya ang panganay at maganda. Pero kinabukasan, matapos makausap si Mrs. Bennet nang sandali, nabanggit nito na baka malapit nang ma-engage si Jane. Kaya mabilis siyang nagbago ng target—kay Elizabeth na siya pumunta.

Tuwang-tuwa si Mrs. Bennet dahil mukhang dalawa agad ang anak niyang ikakasal. Nakakatawa nga kasi yung lalaking ayaw na ayaw niya kahapon, ngayon ay gusto na niya.

Natuloy pa rin ang lakad papuntang Meryton, at sumama ang lahat ng magkakapatid maliban kay Mary. Sumama rin si Mr. Collins, dahil gusto ni Mr. Bennet na mawala muna siya sa bahay para magkaroon ng katahimikan. Kasi kanina, sinusundan siya ni Mr. Collins at walang tigil sa kakadaldal, kaya naiirita na siya.

Habang naglalakad, puro walang kwentang usapan si Mr. Collins habang nakikinig lang nang maayos ang mga pinsan niya. Pero pagdating sa Meryton, hindi na siya pinansin ng mga nakababatang babae—abala na sila sa paghahanap ng mga sundalo o kung ano mang interesting sa mga tindahan.

Biglang napansin nila ang isang bagong lalaki na sobrang gwapo, kasama si Mr. Denny. Ipinakilala siya bilang si Mr. Wickham. Agad siyang nagustuhan ng lahat—guwapo, charming, at madaling kausap.

Habang nag-uusap sila, dumating sina Mr. Darcy at Mr. Bingley sakay ng kabayo. Si Bingley, gaya ng dati, friendly lalo na kay Jane. Pero nang magkita sina Darcy at Wickham, naging awkward bigla ang atmosphere. Pareho silang nag-iba ng itsura—yung isa namutla, yung isa namula—at parang pilit lang ang pagbati. Halatang may issue, pero walang nakakaalam kung ano.

Umalis din agad sina Darcy at Bingley. Samantalang si Wickham at Denny, inihatid ang mga babae hanggang sa bahay ni Mr. Philips. Pinilit pa ni Lydia na pumasok sila, at pati si Mrs. Philips ay nag-aya, pero tumanggi sila.

Masayang sinalubong ni Mrs. Philips ang mga pamangkin niya, at magalang niyang tinanggap si Mr. Collins. Siyempre, todo papuri na naman si Mr. Collins. Na-impress siya sa sobrang polite nito, pero mas naging interesado siya kay Mr. Wickham. Ang alam lang niya, galing ito sa London at magiging opisyal sa hukbo.

Excited ang lahat sa idea na makita ulit si Wickham, lalo na’t plano ni Mrs. Philips na imbitahan siya sa dinner kinabukasan. May games pa raw at pagkain, kaya lalo silang natuwa.

Habang pauwi, ikinuwento ni Elizabeth kay Jane ang nangyari kina Darcy at Wickham, pero hindi rin nila maipaliwanag iyon.

Pagdating sa bahay, hindi pa rin tumigil si Mr. Collins sa kakapuri kay Mrs. Philips. Sabi pa niya, isa ito sa pinaka-eleganteng babae na nakilala niya—sunod lang kay Lady Catherine at sa anak nito. Lalo siyang na-impress na inimbita siya kahit bagong kakilala pa lang siya, kaya feeling niya sobrang espesyal ng trato sa kanya.

Pride at Bias Chapter 14

Habang nagdi-dinner, halos hindi nagsalita si Mr. Bennet. Pero nang makaalis na ang mga kasambahay, naisip niyang kausapin ang bisita niya, kaya nagbukas siya ng topic na siguradong ikatutuwa ni Mr. Collins—ang kanyang patron na si Lady Catherine de Bourgh. Sinabi niyang napakaswerte ni Mr. Collins na may ganitong klaseng patron na maalaga at maasikaso.

Doon na nagsimula si Mr. Collins magkwento nang tuloy-tuloy. Sobra niyang pinuri si Lady Catherine, na parang napakaimportante ng tono niya. Sabi niya, wala pa raw siyang nakitang taong mataas ang ranggo na kasing bait at approachable niya. Inaprubahan daw nito ang mga sermon niya, inanyayahan siyang mag-dinner nang ilang beses, at minsan pa ngang pinatawag siya para lang kumpleto ang bilang sa card game. Kahit may nagsasabing mayabang si Lady Catherine, para kay Mr. Collins, puro kabaitan lang ang ipinakita nito sa kanya. Pinayuhan pa raw siya nitong mag-asawa agad basta tama ang mapipili, at minsan pa itong bumisita sa maliit niyang bahay at nagbigay ng mga suhestiyon—tulad ng paglalagay ng shelves sa taas.

Sumabat si Mrs. Bennet at sinabing mukhang mabait nga si Lady Catherine, tapos nagtanong tungkol sa kanya. Sinabi ni Mr. Collins na may isa lang itong anak na babae, si Miss de Bourgh, na sobrang yaman. Nang tanungin kung maganda ba ito, sinabi niyang napakaganda raw—ayon mismo sa kanyang ina—at halata raw sa itsura ang pagiging galing sa mataas na pamilya. Pero medyo sakitin daw ito kaya hindi nito masyadong nadevelop ang mga talento niya. Kahit ganoon, mabait naman daw ito at minsan ay dumadaan sa bahay niya sakay ng karwahe.

Nagtanong si Mrs. Bennet kung naipakilala na ba ito sa lipunan, pero sabi ni Mr. Collins, hindi ito nakakapunta sa bayan dahil sa kalusugan nito. Sabi pa niya, sayang daw dahil nawalan ang lipunan ng isang napakagandang dalaga. Ikinuwento rin niya na mahilig siyang magbigay ng mga papuri kay Lady Catherine, tulad ng pagsasabing parang ipinanganak ang anak nito para maging duchess.

Medyo sarcastic na pinuri ni Mr. Bennet si Mr. Collins sa “galing” nitong mambola, at tinanong kung kusang lumalabas ang mga sinasabi niya o pinag-iisipan muna. Inamin ni Mr. Collins na minsan spontaneous, minsan pinagpaplanuhan—pero gusto niyang magmukhang natural.

Aliw na aliw si Mr. Bennet sa kanya dahil sobrang katawa-tawa nito, pero pinigilan niyang tumawa at paminsan-minsan lang siya tumitingin kay Elizabeth.

Pagkatapos ng tsaa, pinabasa ni Mr. Bennet si Mr. Collins ng isang libro. Pumayag naman siya, pero nang makita niyang nobela ito, tumanggi siya dahil hindi raw siya nagbabasa ng ganoon. Sa halip, pumili siya ng seryosong religious book. Pero agad nabore si Lydia at sumabat, nagkukuwento ng tsismis tungkol sa isang Richard na posibleng matanggal sa trabaho.

Pinagsabihan siya ng mga kapatid niya na tumahimik, pero nainsulto si Mr. Collins at sinabing hindi raw interesado ang mga dalaga sa seryosong babasahin. Tumigil siya sa pagbabasa at nag-aya na lang maglaro ng backgammon kay Mr. Bennet. Humingi ng paumanhin ang pamilya Bennet kay Lydia, pero sinabi ni Mr. Collins na hindi siya galit at naglaro na lang sila.