Tuesday, May 6, 2025

Gayahin mo ako

Habang inihahagis ng kanyang ama ang pamingwit sa tahimik na lawa, nakatayo si Thomas, dalawang taong gulang, sa di kalayuan, matamang nakatingin. Hawak-hawak niya ang makulay na plastik na pamingwit sa kanyang maliliit na kamay, at ang kanyang mukha ay puno ng sigasig at tuwa habang ginagaya ang bawat kilos ng kanyang ama. Buong tiyaga niyang inihagis ang kanyang laruan sa tubig, gaya ng nakita niya. Bagamat walang isdang kakagat sa plastik na kawil, todo ang kanyang pakikibahagi sa panggagaya.
Kalaunan ng araw na iyon, habang siya'y naglalaro sa mababaw na bahagi ng lawa, ginaya pa ni Thomas ang isa pang kilos ng kanyang ama. Nakita niyang maingat na ibinabalik ng kanyang ama sa tubig ang mga isdang nahuli, kaya gusto rin niyang gawin iyon. Isinawsaw niya ang kanyang pamingwit sa tubig at “nanghuli” ng mga damong tubig, na kunwari’y isda. Buong pagmamalaki niyang itinaas ang bawat kumpol ng damo para ipakita sa kanyang ama, habang nakangiting labis. May galak at layunin, ibinalik niya ang mga damo sa lawa—tapat sa ginagayang halimbawa ng taong kanyang hinahangaan.
Ang inosenteng panggagaya ni Thomas ay malinaw na paalala kung paanong natututo ang tao—lalo na ang mga bata—sa pamamagitan ng pagmamasid at panggagaya. Ang ating mga buhay ay nahuhubog hindi lamang sa mga salitang itinuro sa atin kundi sa mga asal na ating nasasaksihan. Mabuti man o masama, pasensya man o pagkainis, katapatan man o kawalang-pakialam—ang ating mga ginagawa ay kadalasang repleksyon ng mga nakita nating halimbawa.
Kinikilala ito ng Biblia. Sa Bagong Tipan, madalas hikayatin ang mga mananampalataya na tularan ang buhay ng mga tapat na lingkod ni Cristo. Sa 2 Tesalonica 3, pinaalalahanan ni Pablo ang iglesya na huwag tularan ang mga taong tamad, pala-abala, at walang kaayusan sa pamumuhay (talata 6, 11). Sa halip, itinuturo niya ang kanyang sarili at ang mga kasama niyang lider bilang mga huwaran ng kasipagan at kabutihang-asal (talata 7–10). Hinimok niya ang mga mananampalataya na, “Huwag kayong mapagod sa paggawa ng mabuti” (talata 13).
Ngunit malinaw din kay Pablo ang isang mahalagang bagay: si Cristo ang tunay na huwaran. Sa 1 Corinto 11:1, sinabi niya, “Tularan ninyo ako, gaya ng pagtulad ko kay Cristo.” Hindi niya layuning magyabang kundi ituro ang kanyang buhay bilang salamin ng pagtitiwala kay Jesus. Ang lahat ng mabuti sa kanyang buhay ay bunga lamang ng ugnayan niya sa Panginoon.
Gaya ni Thomas, tayo rin ay likas na manggagaya—malay man o hindi. Kaya ang tanong: sino ba ang ating ginagaya? Natututo ba tayo mula sa mga taong sumasalamin sa pag-ibig, kababaang-loob, at biyaya ni Cristo? Hinahayaan ba nating ang liwanag ni Jesus ang gumabay sa ating mga salita, kilos, at pakikitungo sa iba?
Sa pamamagitan ng pagbabatay ng ating buhay kay Cristo, sa pag-aaral ng Kanyang mga salita, at pagkuha ng lakas mula sa Kanyang Espiritu, tayo'y lalago sa karunungan at grasya. Sa ganoong paraan, ang ating mga buhay ay magiging huwaran—hindi lamang karapat-dapat tularan, kundi magsisilbing gabay para sa iba tungo sa pagsunod kay Jesus.

Monday, May 5, 2025

Ang Pag-ibig ng Diyos ay Hindi Nauubos

Nang lumipat sa bahay ni Josie ang kanyang maysakit at tumatandang ama, bigla siyang hinarap ng isang yugto sa buhay na hindi niya lubos na napaghandaan. Ang araw-araw na pangangalaga ay tila walang katapusan—pagbibigay ng gamot, pagtulong sa pagligo, paghahanda ng pagkain, pagpunta sa mga appointment, at ang emosyonal na bigat ng panonood sa unti-unting paghina ng mahal niya sa buhay. Ang mga gamot pa lamang ay pasanin na sa kanyang badyet, bawat bote ay paalala ng kahinaan ng kalagayan ng kanyang ama at ng kakulangan ng kanyang sariling mga mapagkukunan.
Bukod pa rito, may full-time na trabaho pa si Josie na humihingi ng kanyang lakas, pokus, at mahabang oras. Sa pagtatapos ng bawat araw, siya ay pisikal na pagod at emosyonal na basang-basa. Madalas siyang hindi makatulog sa kakaisip kung tama ba ang mga desisyong ginagawa niya para sa ama. Lagi siyang nag-aalala: “Sapat ba ang ginagawa ko? Tama ba ang aking mga desisyon?” Puno ng pag-ibig ang kanyang puso, ngunit nauubos na ang kanyang lakas.
Isang gabi, napabulalas siya ng tanong, “Paano ko patuloy na mahahanap at maibibigay ang lakas, mga praktikal na pangangailangan, karunungan, at pag-ibig?” Hindi lang niya tinatanong ang sarili—isang panaghoy iyon sa Diyos.
Sa kanyang paghahanap ng kaaliwan at linaw, napadako si Josie sa Banal na Kasulatan at nakatagpo ng hindi inaasahang pag-asa sa aklat ng Mga Panaghoy. Doon, sa mga pahinang puno ng dalamhati at pambansang pagdurusa, kanyang natagpuan ang isang katotohanang sapat upang tustusan ang kanyang pagod na puso. Nakita ni Propeta Jeremias ang pagbagsak ng Jerusalem at ang paghihirap ng kanyang bayan sa pagkakatapon, ngunit kahit sa gitna ng pagkawasak, isinulat niya, “Dahil sa dakilang pag-ibig ng Panginoon, hindi tayo nalilipol” (Mga Panaghoy 3:22).
Tumimo sa puso ni Josie ang talatang iyon. Sa kabila ng lahat ng pagkalugi, sakit, at kawalang-katiyakan, nanatiling tapat ang pag-ibig ng Diyos. Ang Kanyang tipan ng pag-ibig ay hindi nabawasan ni nawala sa gitna ng pagsubok ng Kanyang bayan. Itinuloy ni Jeremias, “ang kanyang mga habag ay hindi nauubos” (talata 22, NLT). Bawat umaga, may panibagong awa na naghihintay—sapat para sa araw na darating.
Unti-unting nagbago ang pananaw ni Josie. “Ang Diyos ang bahagi ko,” mahina niyang bulong sa isang araw na tila wala nang hanggan ang pagod, inulit ang talata 24. “Siya ang pinagmumulan ko ng lahat ng kailangan ko. Makakapagpatuloy ako—hindi dahil malakas ako, kundi dahil malakas Siya.”
Hindi man nagbago ang kanyang kalagayan, nagbago ang kanyang paningin. Sinimulan niya ang bawat araw sa panalangin, humuhugot ng lakas mula sa walang hanggang pag-ibig ng Diyos. Natutunan niyang magtiwala na Siya’y maglalaan ng sapat—maging ito man ay karunungan sa paggawa ng desisyon, biyaya upang lampasan ang pagod, o isang tahimik na sandali ng kapayapaan sa gitna ng kaguluhan.
Habang tayo’y namumuhay sa pagsunod sa Diyos, maaari rin tayong magkaroon ng pag-asa kahit sa mahihirap na kalagayan. Alam Niya ang laman ng bawat araw at sa Kanyang ganap na karunungan, ipagkakaloob Niya ang ating pangangailangan. Ang Kanyang mga habag ay laging bago tuwing umaga—sapat, nagbibigay-buhay, at walang hanggan. Anuman ang ating pasan, anuman ang ating kinakaharap, hindi tayo nag-iisa. Ang Kanyang pag-ibig ay hindi kailanman nauubos.

Sunday, May 4, 2025

Gawa—Hindi Ligaw na Atensyon

Nahimatay ang isang tsuper ng school bus habang nagmamaneho ng isang malaking sasakyang may sakay na animnapung estudyante. Mabilis na nawalan ng kontrol ang bus. Puwede sanang mag-panic ang lahat. Pero isang estudyante sa ikapitong baitang, si Dillon Reeves, ang tumayo mula sa kanyang upuan, tumakbo sa harap ng bus, at dahan-dahang inapakan ang preno. Alam niyang dapat itong gawin nang maingat, dahil ilang ulit na niyang nakita ang tsuper na ginagawa iyon. Sa isang sandaling puno ng panganib, ipinakita ni Dillon ang tapang, kalmado, at katinuan. Habang ang karamihan sa mga estudyante ay abala sa kanilang mga cellphone—nagte-text o naglalaro—si Dillon, na wala ngang sariling cellphone, ay alerto at nakamasid. Dahil dito, nailigtas niya ang lahat ng nasa loob ng bus, kabilang na ang tsuper na kalaunan ay nagkamalay.
Ang tunay na pangyayaring ito ng pagka-alerto at katapangan ay makikita rin sa Biblia, sa buhay ni Josue, na kailangang kumilos matapos pumanaw si Moises, ang pinuno ng Israel sa mahabang panahon. Sa pagkawala ni Moises, sinabi ng Diyos kay Josue, “Patay na si Moises na aking lingkod. Ngayon . . . humanda ka” (Josue 1:2). Hindi ito madaling tungkulin. Kailangan niyang pangunahan ang buong bansa patungo sa hindi pa nila nararating. Malinaw ang utos ng Diyos: “Magpakatatag ka at lakasan mo ang iyong loob. . . . Huwag mong lilihisin ang iyong sarili mula sa Aklat ng Kautusan, sa kanan man o sa kaliwa” (tal. 7). Sa madaling salita, manatiling nakatutok. Huwag hayaang madistract. Magbulay-bulay sa Kanyang salita “araw at gabi” (tal. 8). Doon manggagaling ang karunungan at lakas na kakailanganin ni Josue.
Sa ating panahon, napakadaling madistract. Isang pindot lang, tapos na ang atensyon. Mga screen, social media, at ingay sa paligid ang maaaring humadlang sa ating pagka-malay sa mga tunay na mahalaga. Katulad ng mga estudyanteng hindi namalayan ang panganib sa loob ng bus, maaari rin tayong mawalan ng pokus. Pero pinaalalahanan tayo sa Kasulatan na “ituon natin ang ating paningin kay Jesus” (Hebreo 12:2). Manatiling gising at nakikinig sa tinig ng Diyos. Ayon pa kay Pablo, ang buong Kasulatan ay “kinasihan ng Diyos at kapaki-pakinabang . . . upang ang lingkod ng Diyos ay maging ganap at handa sa lahat ng mabubuting gawa” (2 Timoteo 3:16–17).
Hindi naghintay si Dillon ng utos—handa na siya dahil matagal na siyang nanonood at natututo. Ganoon din sa ating pananampalataya. Kapag tayo’y nakaangkla sa Salita ng Diyos at alerto sa espirituwal, magiging handa rin tayong kumilos kapag tayo'y tinawag ng Diyos. Maging ito man ay pamumuno, pagtindig para sa katotohanan, o pagtulong sa nangangailangan, ang pagpiling magpokus sa tunay na mahalaga ay maaaring makapagligtas ng buhay—at makapagbigay-luwalhati sa Diyos.

Mga Hakbang ng Pananampalataya

Si Anne at tatlo sa kanyang mga kaibigan ay nag-hiking sa magandang Watkins Glen Gorge sa New York. Minsan, sabay-sabay silang tumigil at namangha habang pinagmamasdan ang mga talon at mga bangin na aabot sa dalawang daang talampakan ang taas. Sa ibang pagkakataon, kinailangan nilang huminto upang huminga at magpahinga ang kanilang mga pagod at masakit na mga binti habang umaakyat sa madudulas na bato at walang katapusang mga hakbang. Nang malapit na silang marating ang tuktok, may isang hiker na pababa ang nagsabi, “Sampung hakbang na lang, tapos na kayo sa 832.” Marahil ay mabuti na rin na hindi nila alam kung gaano kahirap ang paglalakbay, dahil baka nagpasya na lang silang huwag tumuloy at nawala sa kanila ang kagandahan ng lahat.
Tulad ng isang matarik at paikot-ikot na pag-akyat sa bangin, ang paglalakbay sa buhay ay puno rin ng mga hamon. May mga sandali ng kagandahang kahanga-hanga, at may mga pagkakataong tila ubos na ang ating lakas. Kung paanong kailangan ng mga hiker na magpatuloy sa kabila ng pagod, madudulas na bato, at tila walang katapusang mga hakbang, tayo rin ay kailangang magpatuloy sa gitna ng mga pagsubok sa buhay, kahirapan, at espirituwal na pagsasanay.
Mismo si Jesus ang nagsabi sa Kanyang mga tagasunod, “Sa sanlibutang ito ay mayroon kayong kapighatian” (Juan 16:33), at si Pablo ay nagpayo rin na “ang lahat ng ibig mamuhay nang may kabanalan kay Cristo Jesus ay daranas ng pag-uusig” (2 Timoteo 3:12). Ang mga ito ay hindi lamang posibilidad—ito ay mga katiyakan. Ang pagsunod kay Jesus ay hindi isang landas ng kaginhawaan at aliwalas, kundi isang landas na nangangailangan ng pagtitiis at pananampalataya. Gayunman, ang mga babalang ito ay hindi para takutin tayo kundi upang ihanda tayo—upang bigyan tayo ng tamang pananaw.
Sa kanyang sulat, si Santiago ay nagtuturo ng isang bagay na salungat sa natural nating tugon: “Ituring ninyong kagalakan kapag kayo’y dumaranas ng iba’t ibang uri ng pagsubok” (Santiago 1:2). Bakit kagalakan? Bakit hindi takot, galit, o pagkalugmok? Sapagkat, sabi ni Santiago, alam natin na may mas malalim na nangyayari. Alam natin na “ang pagsubok sa inyong pananampalataya ay nagbubunga ng pagtitiyaga” (tal. 3). May ginagawang pagsasaayos at pagpapalalim ang Diyos sa atin—binubuo Niya tayo, pinalalakas, at pinalalago.
Ngunit ano ang layunin ng lahat ng ito? Dagdag pa ni Santiago: “upang kayo’y maging ganap at walang pagkukulang” (tal. 4). Ang layunin ng Diyos ay hindi upang saktan tayo, kundi upang hubugin tayo na maging matatag, malalim, at mayroong karakter na kawangis ni Cristo.
At kahit nakakapagod ang pag-akyat, kahit pakiramdam natin ay hindi na natin kaya, kasama natin ang Diyos sa bawat hakbang. Kapag tayo’y tumigil at tumingin sa paligid, kahit sa gitna ng sakit, maaari nating makita ang kagandahang unti-unting inihuhulma ng Diyos sa ating puso at sa mga taong kasama natin sa paglalakbay. May lakas na umuusbong kung saan dati ay may kahinaan. May tapang kung saan dati ay may takot. May biyaya kung saan maaaring lumago ang kapaitan.
Darating ang araw na ang lahat ng paghihirap at pagtitiis ay gagantimpalaan. Paalala ni Santiago: “Mapalad ang taong nananatiling tapat sa gitna ng pagsubok, sapagkat kapag siya'y subok na, tatanggap siya ng putong ng buhay na ipinangako ng Panginoon sa mga umiibig sa kanya” (tal. 12).
Kaya magpatuloy tayong umakyat—sama-sama. Magpalakasan tayo kapag ang landas ay tila hindi na kaya, at magdiwang tayo kapag nasilayan natin ang kagandahan ng biyaya ng Diyos. Bawat hakbang, gaano man kasakit, ay may layunin. At sa dulo ng lahat ng ito, naghihintay ang isang kagalakang higit pa sa anumang hirap na ating naranasan.

Friday, May 2, 2025

Pagpapahayag kay Cristo

Ang mga itinatago at hindi pinapansing pinagmumulan ng lason ay maaaring magdulot ng matitinding at pangmatagalang epekto. Ayon sa isang ulat mula sa The Wall Street Journal, may higit sa dalawang libong mga kable na balot sa tingga na iniwan ng mga kumpanyang pangtelekomunikasyon sa iba’t ibang bahagi ng Estados Unidos. Ang mga lasong ito ay matatagpuan sa ilalim ng tubig, nakabaon sa lupa, at nakakabit sa mga poste sa itaas. Habang unti-unting nasisira ang mga kable, ang nakalalasong tingga ay napupunta sa mga lugar kung saan nakatira, nagtatrabaho, at naglalaro ang mga tao. Ang panganib ay hindi agad-agad napapansin, ngunit sa paglipas ng panahon, ito'y tahimik na sumisira sa kapaligiran at kalusugan.
Mas nakakabahala, alam na pala ng ilang kumpanya ang panganib ng tingga sa matagal nang panahon. Habang ang ilan ay nagsisimula nang gumawa ng hakbang para ayusin ito, may iba namang pinipiling manahimik. At nananatili ang lason—patuloy na humahalo sa tubig, lupa, at hangin, madalas nang hindi alam ng publiko.
Ang makatotohanang ito ay sumasalamin sa isang mas malalim na katotohanan: ang hindi nakikitang lason na maaaring sumira hindi lamang sa ating kapaligiran kundi pati na rin sa ating kaluluwa. Ang lason ng kasalanang hindi inamin o hinarap ay tahimik ngunit tuluy-tuloy na sumisira sa ating espirituwal na kalagayan. Tulad ng mga kable ng tingga na nakabaon sa ilalim ng lupa, ang kasalanan ay madalas nagtatago sa mga lugar na hindi natin nakikita—o sadyang ayaw nating makita. Likas sa tao ang magtago ng kasalanan, itinatanggi ito sa Diyos at sa kapwa, at ipinapakitang wala itong epekto.
Ngunit binabalaan tayo ng Kasulatan tungkol sa panganib ng pagtanggi. Sinasabi sa Kawikaan 28:9 na ang pagwawalang-bahala sa kautusan ng Diyos ay pagtalikod sa katotohanan. Dagdag pa sa talatang 13, “Ang nagkukubli ng kaniyang mga pagsuway ay hindi giginhawa: nguni’t ang nagpapahayag at tumatalikod sa mga yaon ay kakamtan ng kaawaan.” Ang pagtatago ng kasalanan ay lalo lamang nagpapalala ng pinsala. Tulad ng tingga sa lupa, dahan-dahan itong sumisira sa pundasyon ng ating puso—naapektuhan ang ating relasyon, kapayapaan, kagalakan, at patotoo.
Ngunit ang magandang balita ay may inihandang paraan ang Diyos para sa paglilinis at panunumbalik. Nangangako ang Kanyang Salita: “Kung ipinapahayag natin ang ating mga kasalanan, siya'y tapat at matuwid upang tayo'y patawarin at linisin sa lahat ng kalikuan” (1 Juan 1:9). Ang pag-amin ng kasalanan ay hindi tungkol sa kahihiyan—ito ay tungkol sa kalayaan. Ito’y tungkol sa pagtanggal ng mga lasong espirituwal na sumisira sa ating buhay at relasyon. Ito ay paglapit sa liwanag, pagtitiwala sa biyaya ng Diyos, at pagbabagong-loob.
Kaya’t hingin natin sa Diyos na siyasatin ang ating puso at ipakita kung ano ang nakabaon sa ilalim ng ating mga panlabas na anyo. Ilantad natin ang ating mga kasalanan—hindi upang tayo’y hatulan, kundi upang tumanggap ng Kanyang habag. Huwag na nating hintayin pang lumala ang epekto. Ipagkumpisal na natin ngayon, at magpakalinis.

Thursday, May 1, 2025

Sa Walang Hanggan at Higit Pa!

Sa paboritong animated na pelikula na Toy Story, ipinapakita sa atin ang isang mahiwagang mundo kung saan ang mga laruan ng isang bata ay nabubuhay tuwing siya ay umaalis ng silid o natutulog. Isa sa mga pinaka-kilalang karakter ay si Buzz Lightyear, isang matapang at matatag na space ranger na may tanyag na sigaw habang lumilipad sa hangin: “Sa walang hanggan at higit pa!”
Isa itong katagang pumukaw sa isipan ng marami—ngunit may tanong din itong kaakibat. Hindi ba’t ang "walang hanggan" ay nangangahulugang walang katapusan? Paano pa tayo makakarating lampas doon? Ayon sa matematiko na si Ian Stewart, na kumukuha rin ng karunungan mula sa mga sinaunang pilosopong Griyego, may mga “mas malalaking walang hanggan”—mas higit pa sa ating inaakalang hangganan. At pagkatapos nito, may higit pa. At higit pa.
Ganito rin ang prinsipyong ipinakita ni Jesus pagdating sa pagpapatawad. Sa Mateo 18, tinanong ni Pedro si Jesus, “Ilang beses ko po bang patatawarin ang kapatid kong paulit-ulit na nagkakasala sa akin? Hanggang pitong beses po ba?” Sumagot si Jesus, “Hindi lang pitong beses, kundi pitumpu’t pitong ulit pa” (Mateo 18:21–22). Sa madaling sabi, hindi limitado ang pagpapatawad. Walang bilang. Walang sukatan. Pagkatapos nito, ikinuwento ni Jesus ang isang talinghaga tungkol sa isang hari na nagpatawad ng napakalaking utang at isang alipin na hindi nakayang magpatawad ng iba. Ang aral ay malinaw: ang Diyos ay nagpapatawad nang walang hanggan, at ganun din ang dapat nating gawin.
Maaring mahirap itong gawin. Paano tayo magpapatawad kung nasaktan na tayo? Kung paulit-ulit tayong sinasaktan? Kung tila hindi naman karapat-dapat patawarin ang iba? Ang sagot: hindi natin ito magagawa sa ating sariling lakas. Kailangan natin ang tulong ng Diyos upang magmahal at magpatawad nang tunay.
Ang mga taong pinatawad ay dapat ding magpatawad. Tayo'y umiibig dahil sa Kanya. At tayo’y nagpapatawad—hindi lang minsan, hindi lang kung kailan madali—kundi kahit ilang ulit pa. Paulit-ulit. Wala nang katapusan.
Sa walang hanggan at higit pa.

Wednesday, April 30, 2025

Mahalin ang Iba gamit ang Pag-ibig ng Diyos

Ang mga tao sa Le Chambon, isang maliit na nayon sa Pransya, ay buong tapang na isinugal ang lahat upang mailigtas ang buhay ng humigit-kumulang limang libong tao noong panahon ng pananakop ng mga Nazi sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Marami sa kanilang tinulungan ay mga batang Hudyo na tumatakas mula sa pag-uusig at tiyak na kamatayan. Sa halip na talikuran ang mga nangangailangan dahil sa takot o pag-iingat sa sarili, binuksan ng mga taga-nayon ang kanilang mga tahanan, bukirin, at paaralan upang magbigay ng kanlungan. Tahimik nilang binuo ang isang network ng kabutihan at katapangan, tinatago ang mga tumatakas mula sa mga Nazi at nagbibigay ng pagkain, tirahan, at proteksyon.
Ang kahanga-hangang gawaing ito ng sama-samang tapang ay hinubog ng matatag na pananampalataya at pamumuno ng kanilang pastor na si André Trocmé. Hinikayat niya ang kanyang kongregasyon na isabuhay ang mga turo ng Kasulatan, partikular ang mga salita sa Deuteronomio 10:19: “Mahalin ninyo ang mga dayuhan, sapagkat kayo man ay naging mga dayuhan sa Egipto.” Ipinapaalala ni Trocmé na ang pananampalataya ay hindi lamang salita kundi gawa—isang aktibong pag-ibig at awa, kahit pa ito'y may kasamang malaking panganib.
Ang utos na ito sa mga Israelita sa Deuteronomio 10 ay bahagi ng mas malawak na konteksto, na nagsisimula sa paalala na ang buong mundo ay pagmamay-ari ng Diyos, ang “makapangyarihan at kahanga-hanga” (talata 17). Sa kabila ng Kanyang kapangyarihan, pinili ng Diyos na mahalin at kalingain ang mga Israelita, hindi dahil sa kanilang lakas o dami, kundi dahil sa Kanyang wagas na pag-ibig (talata 15). At higit pa rito, ang pag-aalaga ng Diyos ay umaabot sa mga mahihina at inaapi—ang mga balo, ulila, at mga dayuhan (talata 18). Inutusan Niya ang Kanyang bayan na tularan ang Kanyang pag-uugali sa pamamagitan ng pag-ibig at pag-aaruga sa mga hindi kabilang sa kanila. Dahil naranasan na rin ng mga Israelita ang hirap ng pagiging dayuhan, sila’y tinawag upang magpakita ng malasakit sa mga makakaranas din ng ganoong kalagayan (talata 19).
Hanggang ngayon, tayo rin ay inaanyayahan na mamuhay ayon sa ganitong panawagan. Kung matagal na tayo sa isang trabaho, matagal nang naninirahan sa isang lugar, o komportable na sa ating kapaligiran, binibigyan tayo ng Diyos ng pagkakataon upang maging bukas-palad sa mga nakakaramdam ng pagiging “dayuhan.” Maaaring ito’y sa pamamagitan ng pagbibigay ng payo sa bagong kasamahan sa trabaho o pagtulong sa isang pamilyang bagong lipat sa ating pamayanan. Ang maliliit na gawaing ito ng kabutihan ay makapangyarihang nagsasabi ng pag-ibig ng Diyos.
Sa isang mundo na madalas ay nahahati at natatakot sa mga "iba," tayo ay tinatawag na maging iba—maging mga taong naaalala ang sarili nating kahinaan at tumutugon nang may pagkamapagpatuloy, malasakit, at katapangan. Tulad ng mga tao sa Le Chambon na tahimik na nagligtas ng libu-libo sa pamamagitan ng kanilang pananampalataya, maaari rin tayong makaimpluwensya ng buhay sa pamamagitan ng pagbabahagi ng pag-ibig ng Diyos sa mga higit na nangangailangan.