Pride at Bias Chapter 37

Kinabukasan ng umaga, umalis na ang dalawang ginoo sa Rosings. Naghintay si G. Collins malapit sa tarangkahan upang makapagpaalam sa kanila. Pagbalik niya, masaya niyang ibinalita na kapwa sila mukhang malusog at nasa maayos na kalagayan, lalo na pagkatapos ng malungkot na pangyayaring naganap kamakailan sa Rosings.

Pagkatapos noon, bumisita si G. Collins kina Lady Catherine at sa kanyang anak upang damayan sila. Pag-uwi niya, may dala siyang magandang balita: sinabi ni Lady Catherine na nakakaramdam siya ng labis na pagkabagot at kalungkutan, kaya nais niyang anyayahan silang lahat na maghapunan sa kanyang tahanan.

Hindi maiwasan ni Elizabeth na isipin na kung iba lamang ang naging takbo ng mga pangyayari, maaaring ipinakilala na siya ngayon kay Lady Catherine bilang magiging pamangkin nito sa pamamagitan ng kasal. Napangiti siya habang iniisip kung gaano kaya katindi ang galit at pagkagulat ni Lady Catherine kung nangyari iyon.

Tahimik niyang inisip, “Ano kaya ang sinabi niya? Paano kaya siya kumilos?” at natuwa siya sa mga imahinasyong iyon.

Sa hapunan, napunta ang usapan sa pag-alis ng dalawang ginoo sa Rosings.

Sinabi ni Lady Catherine, “Talagang nami-miss ko sila. Wala nang mas nakakaramdam ng pangungulila sa mga kaibigan kaysa sa akin. Malapit sa puso ko ang dalawang binatang iyon, at alam kong malapit din ako sa kanila. Labis silang nalungkot nang umalis sila, gaya ng palagi nilang nararamdaman. Si Colonel Fitzwilliam ay nanatiling masigla hanggang sa huli, ngunit si G. Darcy ang tila higit na naapektuhan. Mas malungkot pa siya ngayon kaysa noong nakaraang taon. Mukhang lalo pang lumalalim ang kanyang pagkagiliw sa Rosings.”

Mabilis na nagsingit si G. Collins ng papuri at pahiwatig na si Lady Catherine ang dahilan kung bakit napakamahal ng lahat ang Rosings. Ngumiti naman nang may kasiyahan sina Lady Catherine at ang kanyang anak sa narinig na papuri.

Pagkatapos ng hapunan, napansin ni Lady Catherine na tila tahimik at malungkot si Elizabeth.

Sa pag-aakalang alam niya ang dahilan, sinabi niya, “Kung nalulungkot ka dahil kailangan mo nang umuwi, sumulat ka sa iyong ina at hilinging payagan kang manatili rito nang kaunti pa. Sigurado akong ikatutuwa ni Gng. Collins ang mas matagal mong pananatili rito.”

“Maraming salamat po, Lady Catherine, sa inyong mabait na paanyaya,” sagot ni Elizabeth, “ngunit hindi ko po ito matatanggap. Kailangan kong nasa London na sa susunod na Sabado.”

“Bakit? Kung ganoon, anim na linggo ka pa lang nananatili rito,” sabi ni Lady Catherine. “Inaasahan kong dalawang buwan kang mananatili. Sinabi ko pa nga iyon kay Gng. Collins bago ka dumating. Wala namang dahilan para umalis ka agad. Tiyak na kaya kang hindi muna makasama ng iyong ina nang dalawa pang linggo.”

“Maaaring kaya nga po ng aking ina,” sagot ni Elizabeth, “ngunit hindi ng aking ama. Sumulat siya noong nakaraang linggo at hiniling na bumalik na ako agad.”

“Ang ama mo? Kung kayang ipahiram ka ng iyong ina, tiyak na kaya rin ng iyong ama,” sabi ni Lady Catherine. “Hindi naman karaniwang ganoon kalapit ang loob ng mga ama sa kanilang mga anak na babae. At kung mananatili ka pa rito nang isang buong buwan, maaari kitang isabay papuntang London. Pupunta rin ako roon sa unang bahagi ng Hunyo nang isang linggo. Dahil walang tutol si Dawson na umupo sa labas ng karwahe, magkakaroon ng sapat na lugar para sa isa sa inyo. At kung malamig ang panahon, maaari ko pa kayong isabay pareho, dahil hindi naman kayo malalaki.”

“Napakabuti po ninyo, Madam,” sagot ni Elizabeth, “ngunit sa palagay ko ay mas mabuting sundin na lamang namin ang orihinal naming plano.”

Sa wakas ay tila tinanggap na ni Lady Catherine ang kanilang pasya.

“Gng. Collins, kailangan ninyong magpadala ng isang katulong na sasama sa kanila. Lagi kong sinasabi ang nasa isip ko, at hindi ko matanggap na dalawang dalagang babae ang maglakbay nang sila lamang. Hindi iyon nararapat. Kailangan ninyong humanap ng sasama sa kanila. Ang mga kabataang babae ay dapat laging may kasamang tagapagbantay, ayon sa kanilang katayuan sa lipunan. Nang pumunta ang pamangkin kong si Georgiana sa Ramsgate noong nakaraang tag-init, tiniyak kong may dalawang lalaking katulong na kasama niya. Si Miss Darcy, anak ni G. Darcy ng Pemberley at ni Lady Anne, ay hindi maaaring maglakbay sa ibang paraan. Napakahalaga sa akin ng mga bagay na iyan. Isama ninyo si John sa mga binibini, Gng. Collins. Mabuti na lamang at naalala kong banggitin ito, dahil tunay na nakakahiya kung hahayaan ninyo silang bumiyahe nang mag-isa.”

“Magpapadala po ang tiyuhin ko ng isang katulong upang sunduin kami,” paliwanag ni Elizabeth.

“Aba, ang tiyuhin mo pala ay may lalaking katulong! Mabuti naman. Natutuwa akong may isang taong nag-iisip tungkol sa mga bagay na iyan. Saan kayo magpapalit ng kabayo? Sa Bromley, hindi ba? Kapag binanggit ninyo ang pangalan ko sa Bell Inn, aasikasuhin nila kayo nang mabuti.”

Marami pang tanong si Lady Catherine tungkol sa kanilang paglalakbay. Dahil hindi naman niya sinasagot ang lahat ng sarili niyang tanong, napilitan si Elizabeth na makinig at sumagot. Sa isip ni Elizabeth, mabuti na rin iyon, dahil kung napabayaan niyang lumipad ang kanyang isip, baka muli na naman siyang nalunod sa kanyang mga iniisip.

Inilalaan niya ang mga sandaling iyon kapag nag-iisa siya. Tuwing may pagkakataon siyang mapag-isa, hinahayaan niyang balikan ang lahat ng nangyari. Halos araw-araw siyang naglalakad nang mag-isa, at doon niya malayang inaalala ang mga pangyayaring, bagama't masakit, ay hindi pa rin niya maiwasang balikan.

Halos kabisado na ni Elizabeth ang liham ni G. Darcy dahil paulit-ulit niya itong binabasa. Pinag-isipan niyang mabuti ang bawat pangungusap, at pabago-bago ang kanyang nararamdaman tungkol sa sumulat nito.

Kapag naaalala niya ang mapagmataas na paraan ng pag-aalok ni G. Darcy ng kasal, muli siyang napupuno ng galit. Ngunit kapag iniisip naman niya kung gaano siya naging padalos-dalos sa paghusga at kung gaano niya ito nasaktan sa kanyang masasakit na salita, siya naman ang nagagalit sa sarili. Naaawa pa nga siya sa pagkabigo at sakit na naranasan ni G. Darcy matapos siyang tanggihan.

Ang pag-alam na tunay siyang minahal ni G. Darcy ay nagdulot ng pasasalamat kay Elizabeth. Habang mas nakikilala niya ang tunay nitong pagkatao, lalo rin niya itong nirerespeto. Gayunman, hindi pa rin niya ito kayang mahalin. Hindi niya pinagsisihan ang pagtanggi sa alok nitong kasal, at wala rin siyang hangaring makita pa itong muli.

Kapag binalikan niya ang sarili niyang mga ginawa, puno siya ng pagsisisi at panghihinayang. Ngunit higit pang nagpapabigat sa kanyang loob ang pag-iisip tungkol sa mga kahinaan ng kanyang sariling pamilya.

Pakiramdam niya ay halos wala nang pag-asang magbago ang mga ito. Ang kanyang ama ay kuntento na lamang sa pagtawa sa kalokohan ng kanyang mga bunsong anak na babae sa halip na sila'y disiplinahin. Ang kanyang ina naman, na siya mismo ay kulang sa wastong asal, ay hindi man lamang nakikitang mali ang kanilang pag-uugali.

Madalas na nagtutulungan sina Elizabeth at Jane upang pagsabihan sina Catherine at Lydia, ngunit wala itong naging epekto. Lagi silang kinakampihan ng kanilang ina, kaya walang halaga ang kanilang mga payo. Si Catherine ay mahina ang loob, madaling magalit, at sunud-sunuran kay Lydia. Madalas pa niyang isipin na ang kanilang mga payo ay pang-iinsulto lamang. Si Lydia naman ay matigas ang ulo, padalos-dalos, at halos hindi man lamang nakikinig.

Wala silang gaanong kaalaman, tamad, at labis na may pagpapahalaga sa sarili. Habang may mga sundalo sa Meryton, abala sila sa pakikipaglandian sa mga ito. At dahil malapit lamang ang Meryton sa Longbourn, halos araw-araw silang naroon.

Isa pa sa mga pinakamalaking alalahanin ni Elizabeth ay ang kapakanan ni Jane.

Matapos basahin ang paliwanag ni G. Darcy, muli niyang napanumbalik ang magandang tingin kay G. Bingley. Napatunayan niyang tunay ang pagmamahal nito kay Jane. Wala na siyang maipintas sa naging asal ni G. Bingley, maliban marahil sa labis nitong pagtitiwala sa opinyon ng kanyang kaibigan.

Lalo tuloy sumakit ang kanyang damdamin. Napagtanto niyang nawala kay Jane ang pagkakataong magkaroon ng isang napakagandang buhay—isang lalaking mabait, may magandang kinabukasan, at tunay na nagmamahal sa kanya. At higit sa lahat, naniniwala siyang ang dahilan kung bakit nawala ang pagkakataong iyon ay ang kahangalan at kahiya-hiyang pag-uugali ng sarili nilang pamilya.

Nang maisip pa ni Elizabeth ang tunay na pagkatao ni G. Wickham, lalo pang bumigat ang kanyang damdamin. Dati-rati ay bihira siyang mawalan ng sigla, ngunit dahil sa lahat ng kanyang natuklasan at pinag-iisipan, halos hindi na niya magawang magkunwaring masaya.

Sa huling linggo ng kanilang pananatili, madalas pa rin silang bumisita sa Rosings, tulad noong mga unang araw ng kanilang pagdating.

Sa kanilang pinakahuling gabi roon, muli silang naghapunan sa tahanan ni Lady Catherine. Gaya ng nakagawian nito, isa-isa niyang tinanong ang lahat ng detalye tungkol sa kanilang paglalakbay pauwi. Nagbigay pa siya ng napakaraming payo kung paano dapat ayusin ang kanilang mga bagahe. Iginiit pa niya na ang mga damit ay dapat tiklupin at ilagay sa maleta sa iisang tamang paraan lamang.

Dahil sa sobrang pagpupumilit ni Lady Catherine, nang makauwi si Maria ay napilitan siyang buksan muli ang kanyang maleta, alisin ang lahat ng kanyang naimpake noong umaga, at ayusin itong muli ayon sa mga tagubilin ni Lady Catherine.

Nang oras na ng kanilang pamamaalam, magiliw silang binati ni Lady Catherine at binati ng ligtas na paglalakbay. Inanyayahan pa niya silang bumalik sa Hunsford sa susunod na taon.

Maging si Miss de Bourgh, na karaniwang tahimik at mahiyain, ay nagsikap ding magpakita ng kagandahang-asal. Yumukod siya bilang paggalang at iniabot ang kanyang kamay kina Elizabeth at Maria bilang pamamaalam.