Nagising Siya at May Paniki sa Kanyang Bibig?! Ang Nakakagulat na Kuwento at Babala Tungkol sa Rabies

Nagising Siya at Akala Niya’y Panaginip Lang—Pero May Paniki Palang Sinusubukang Pumasok sa Kanyang Bibig! 🦇

Isipin mong nagising ka bandang alas-6 ng umaga dahil sa isang kakaibang panaginip—akala mo, may maliit na daga na sinusubukang pumasok sa iyong bibig.

Pero nang idampi mo ang kamay mo sa mukha mo, may nahawakan kang malamig, mabalahibo, at madulas.

At bigla mong napagtanto:

Hindi iyon daga. Paniki pala.

Iyan ang nakakatakot na karanasan ni Dr. Krista Edelman, isang gastroenterologist na nakatira sa isang halos 100 taong gulang na bahay sa Richmond, Virginia.

Noong Agosto 20, habang natutulog siya, nanaginip siyang may maliit na field mouse na sinusubukang pumasok sa kanyang bibig. Half-asleep pa siya nang iabot niya ang kamay sa kanyang bibig at may nahawakan siyang bagay na inilarawan niyang “madulas, medyo mabalahibo, at malamig.”

Agad niyang nalaman kung ano iyon.

Paniki.

Ayon kay Edelman, ang paniki ay aktuwal na sumusubok na sumiksik sa pagitan ng kanyang mga labi at makapasok sa kanyang bibig, pati na sa pagitan ng kanyang mga ngipin.

Hinawakan niya ang paniki, inihagis ito sa kabilang bahagi ng kuwarto, at napasigaw sa takot.

Pero Alam Niya Kung Ano ang Dapat Gawin

Bilang isang doktor, alam ni Edelman na hindi basta dapat patayin o itapon ang paniki.

Mahalagang mahuli ito nang ligtas kung maaari upang masuri kung mayroon itong rabies.

Nahuli ito ng kanyang asawa, at pagkatapos ay nagtungo si Edelman sa emergency department kung saan siya nagtatrabaho.

Dahil nagkaroon siya ng direktang contact sa paniki at hindi pa siya dating nabakunahan laban sa rabies, nagsimula siya ng rabies post-exposure prophylaxis (PEP)—kabilang ang rabies vaccine at rabies immunoglobulin.

Kalaunan, negative sa rabies ang paniki.

Ngunit hindi hinintay ni Edelman ang resulta bago siya magpagamot.

At mahalaga iyon.

Bakit Seryoso ang Pakikipag-ugnayan sa Paniki Habang Natutulog?

Dahil maaaring napakaliit ng kagat ng paniki at maaaring hindi ito mapansin ng isang tao.

Ayon sa CDC, ang kagat ng paniki ay maaaring kasing liit ng dulo ng lapis. Dahil dito, maaaring hindi alam ng isang tao na siya ay nakagat.

Kaya kung nagising ka at may paniki sa kuwarto, lalo na kung natutulog ka o may batang natutulog doon, mahalagang humingi agad ng payong medikal o sa public health authorities upang malaman kung kailangan ang rabies post-exposure treatment.

Mas lalong mahalaga ito kung maaaring nagkaroon ng contact ang paniki sa bibig, ilong, mata, o bukas na sugat.

Sa kaso ni Edelman?

Nasa mismong bibig niya ang paniki.

Rabies: Bihira, Pero Lubhang Mapanganib

Ang rabies ay isang viral disease na umaatake sa central nervous system.

Kapag nagsimula na ang mga sintomas, ang rabies ay halos palaging nakamamatay.

Ngunit may napakahalagang bagay na dapat tandaan:

Maaaring maiwasan ang rabies pagkatapos ng exposure kung maagap na maibibigay ang tamang paggamot bago magsimula ang mga sintomas.

Depende sa sitwasyon, maaaring kabilang sa post-exposure treatment ang paglilinis ng sugat, rabies immune globulin, at serye ng rabies vaccines.

Sa Estados Unidos, iniulat ng CDC na hindi bababa sa 7 sa bawat 10 taong namamatay dahil sa rabies ay nahawahan ng rabies mula sa paniki.

Hindi ibig sabihin nito na karamihan ng paniki ay may rabies—hindi ganoon.

Ngunit dahil maaaring hindi halata kung ang isang paniki ay infected at maaaring hindi mapansin ang kagat nito, hindi dapat balewalain ang hindi inaasahang contact.

Ang Aral Mula sa Isang Nakakatakot na Umaga

Parang eksena sa horror movie ang nangyari kay Edelman:

Nagising siya mula sa panaginip tungkol sa isang daga, inabot ang kanyang bibig—

at natuklasan niyang isang tunay na paniki ang sumusubok pumasok dito.

Pero higit pa sa pagiging nakakatakot ng kuwento, may mahalagang aral ito.

Kung nagising ka at may paniki sa kuwarto habang ikaw ay natutulog, huwag agad isipin na ligtas ka dahil wala kang nakikitang kagat.

Huwag itong hawakan gamit ang bare hands. Huwag basta pakawalan kung maaaring kailanganin itong ipasuri. Humingi agad ng payo sa healthcare professional o public health authorities tungkol sa susunod na dapat gawin.

Dahil sa rabies, mas mabuting maagap kaysa magsisi sa huli.

Minsan, ang pinakanakakatakot na paggising ay maaari ring maging pinakamahalagang wake-up call.

Isang paniki sa iyong kuwarto ay maaaring maging isang nakakatakot na kuwento—pero kung may posibilidad ng exposure habang natutulog, isa rin itong dahilan para seryosohin ang rabies at kumilos agad.