Saturday, August 2, 2025
Bawat Bahagi ay Mahalaga
Pagkatapos ng maraming taon ng paggabay ni Mark kay Caleb, labis siyang nasaktan nang malaman niyang may ibang mentor na itinalaga ang isang pinuno ng simbahan para sa binata. Sabi ng pinuno, “Sa wakas, may mentor na si Caleb.”
Ano sa palagay nila ang ginagawa ko sa lahat ng taong ito? naitanong ni Mark sa sarili. Bagamat hindi siya umaasa ng gantimpala o pagkilala, hindi niya maiwasang masaktan.
Ngunit pagkalipas ng ilang taon, sinabi ni Caleb kay Mark na dumating siya sa buhay nito sa panahon na labis niyang kailangan ng espirituwal na paggabay. Sa pagkarinig ng nakaaaliw na mga salitang iyon, napagtanto ni Mark ang isang bagay: Ipinagkakaloob ng Diyos ang partikular na mga kaloob sa mga mananampalataya kay Jesus upang maglingkod sa Kanya sa iba’t ibang paraan—nang hindi ikinukumpara ang sarili sa iba—at Siya rin ang nagtatakda ng tamang panahon.
Sa 1 Corinto 12:4–31, ipinapakita ni apostol Pablo ang makapangyarihang larawan ng iglesia bilang katawan ni Cristo—iba-iba ngunit nagkakaisa. Bawat mananampalataya ay binigyan ng natatanging espirituwal na kaloob, tungkulin, at papel—hindi upang magpaligsahan kundi upang magtulungan at mapatatag ang buong katawan. Tulad ng isang katawan ng tao na nangangailangan ng bawat bahagi upang gumana nang maayos, gayundin ang iglesia ay lumalakas kapag ang bawat kasapi ay ginagalang at tinutupad ang tungkuling ipinagkaloob ng Diyos, kahit ito’y tahimik o di-nakikita.
Binibigyang-diin ni Pablo na ang pagkakaiba-iba ay hindi kahinaan, kundi isang lakas na sinadyang idinisenyo ng Diyos. Hindi maaaring sabihin ng mata sa kamay, “Hindi kita kailangan,” at gayundin, hindi puwedeng iwaksi ng ulo ang mga paa. Ang bawat bahagi ay mahalaga. Bawat gawain, maliit man o malaki, lantad man o tago, ay mahalaga at pinararangalan ng Diyos.
Sa 1 Corinto 3:6, binibigyan tayo ni Pablo ng isa pang paalala: “Ako ang nagtanim, si Apolos ang nagdilig, ngunit ang Diyos ang siyang nagpapalago.” Ang talatang ito ay tumutulong sa atin na manatili sa tamang pananaw—hindi mahalaga kung sino ang gumawa ng alin, kundi ang Diyos na siyang sanhi ng tunay na paglago. Ipinapakita ng kababaang-loob ni Pablo na kahit mahalaga ang ating mga gawain, ang tagumpay ay hindi galing sa tao kundi sa Diyos lamang.
Ang katotohanang ito ay nagpapalaya sa atin mula sa pressure ng pagkukumpara. Habang ang mundo ay naghahambing at naghahangad ng papuri, ang Diyos ay tumitingin sa katapatan. Bawat isa sa atin ay binibigyan Niya ng panahon, gawain, at landas—at kasama Niya natin sa bawat hakbang. Ang ilan ay tinatawag upang magtanim ng buto ng katotohanan. Ang iba ay magdidilig nito sa pamamagitan ng pag-ibig at pagtitiyaga. Ang ilan naman ay makakakita ng ani. Ngunit lahat ng ito ay gawain ng Diyos, at lahat ay mahalaga.
Kaya sa halip na mabalisa kung tila mas maliit o mas mabagal ang ating gawain kaysa sa iba, ituon natin ang ating puso sa katapatan sa gawain na ipinagkaloob ng Diyos sa atin ngayon. Magtiwala tayo na Siya ay nakakakita, nagbibigay-lakas, at magdadala ng bunga sa Kanyang takdang panahon. Ang ating kahalagahan ay hindi nakabase sa resulta o pagkilala, kundi sa katotohanang tayo ay pag-aari ng Diyos na may layunin para sa bawat isa sa atin.
Ituon natin ang ating mga mata kay Jesus, ibigay ang ating buong puso sa kung ano mang ipinagkatiwala Niya sa atin, at maging masaya sa tagumpay ng iba habang lahat tayo ay nagtutulungan para sa Kanyang kaluwalhatian.
Tatakbo Ka Ba?
Si Tom, pitong taong gulang, ay humanga sa makinang na mga tropeo ng kanyang ama mula sa mga track and field na paligsahan sa paaralan na nakapatong sa isang estante. Naisip niya, "Gusto ko rin ng isa para sa kwarto ko." Kaya tinanong niya, “Dad, puwede ko bang makuha ang isa sa mga tropeo mo?”
Sa kanyang gulat, sumagot ang ama, “Hindi, Tom, akin ang mga iyan. Pinaghirapan ko ang mga iyan, at puwede kang magkaroon ng sarili mong tropeo.”
Doon sila gumawa ng plano—kung matatakbo ni Tom ang paligid ng kanto sa loob ng takdang oras (alam ng ama niyang kaya ito ng anak), ibibigay niya rito ang isang sariling tropeo.
Nag-ensayo si Tom sa tulong ng kanyang ama, at makalipas ang isang linggo, masayang sumuporta ang ama habang tinatakbo ni Tom ang takdang ruta sa tamang oras.
Natuto si Tom ng mahahalagang aral tungkol sa disiplina at pagsusumikap, at binati siya ng kanyang ama sa pamamagitan ng isang gantimpala.
Anak, makinig ka sa turo ng iyong ama...” — Kawikaan 1:8
Sa kuwento ni Tom, makikita natin ang isang simpleng tagpo sa pagitan ng isang ama at anak na may malalim na aral. Nang humiling si Tom ng isa sa mga tropeo ng kanyang ama, hindi lang siya humihiling ng isang makinang na gantimpala—ipinapakita niya ang paghanga at ang pagnanais na tularan ang kanyang ama. Ngunit sa halip na ibigay ito kaagad, ginamit ng kanyang ama ang pagkakataon upang turuan siya ng mas mahalagang aral: ang mga gantimpala ay nakakamit sa pamamagitan ng pagsisikap, disiplina, at tiyaga.
Ang tagpong ito ay sumasalamin sa karunungan ng Kawikaan 1:8–9, kung saan hinihikayat ng isang ama ang kanyang anak na makinig at matuto, na ang ganitong turo ay magiging gaya ng “koronang karangalan sa iyong ulo at kuwintas na kagandahan sa iyong leeg.”
Hindi lang si Tom tinuruan ng kanyang ama kung paano tumakbo—tinuruan din siya kung paano harapin ang karera ng buhay. Ginabayan siya nito nang may pag-asa, kaayusan, at layunin—gaya ng ama sa Kawikaan na nagnanais na ang anak ay mamuhay ayon sa “matuwid, makatarungan, at tama” (talata 3). Sa ganitong paraan, ipinakilala rin ng ama ni Tom kung paanong tinuturuan tayo ng ating Amang Diyos—sa pagdidisiplina, paggabay, at pagpapalakas ng loob habang tinatahak natin ang ating landas ng pananampalataya.
Ngunit paano kung wala kang amang gaya ng kay Tom? Paano kung walang nagturo o gumabay sa iyo sa karera ng pananampalataya?
Ang mabuting balita ay ito: kahit wala kang ama sa lupa, hindi ka kailanman pababayaan ng Diyos. Maaari Siyang magpadala ng isang tagapagturo o mentor sa iyong buhay—isang guro, kaibigan, pastor, o kapwa mananampalataya na tutulong sa iyong paglago sa karunungan at pananampalataya. At kung minsan, maaaring ikaw mismo ang tinatawag ng Diyos upang maging mentor sa iba. Kapag lumalakad ka nang malapit kay Jesus, ang iyong buhay ay nagiging halimbawa ng Kanyang katotohanan, at ang iyong mga salita ay maaaring magsilbing gabay sa iba sa kanilang pagtakbo sa pananampalataya.
Ang karera ng buhay kasama si Jesus ay hindi madaling tahakin—ngunit ito’y laging may kabuluhan. At gaya ng ama ni Tom na masayang naghihintay sa finish line na may gantimpala, ang ating Amang Diyos ay nakatingin at nagpapalakpak habang tayo’y nagpapatuloy, at ipinangako Niya sa atin ang pinakadakilang gantimpala: ang buhay na walang hanggan kasama Niya.
Bakit Ka Naghuhukay?
Si Adam ay may bagong tuta, si Winston. Kumakagat siya. Natutulog. Kumakain. (At may isa o dalawang ibang ginagawa.) At oo, naghuhukay siya.
Pero hindi basta-basta ang paghuhukay ni Winston. Para siyang nagtatunnel. Parang tumatakas mula sa kulungan. Paulit-ulit, masigasig, at marumi.
“Bakit ba ang hilig maghukay ng aso na ’to?” tanong ni Adam kamakailan.
Pagkatapos ay napagtanto niya: Isa rin pala siyang tagahukay—madalas mag-“hukay” sa kung anu-anong bagay na inaasahan niyang magpapaligaya sa kanya. Hindi naman laging masama ang mga bagay na ito.
Pero kapag si Adam ay sobra ang pagtutok sa paghahanap ng kasiyahan sa mga bagay na hiwalay sa Diyos, nagiging isa rin siyang tagahukay.
Ang paghuhukay ng kahulugan o kasiyahan na malayo sa Diyos ay nag-iiwan sa kanya ng maruming pagkatao—at uhaw pa rin sa kung anong higit pa.
Sa Lumang Tipan, mahigpit na sinaway ni propetang Jeremias ang bayan ng Israel dahil sila'y naging mga tagahukay. Sa pamamagitan ni Jeremias, ipinaabot ng Diyos ang Kanyang panaghoy: “Tinalikuran nila ako, ang bukal ng tubig na nagbibigay-buhay, at naghukay sila ng sariling imbakan ng tubig—mga imbakan na sira at hindi kayang mag-imbak ng tubig” (Jeremias 2:13). Isang masakit at malinaw na larawan ito: tinalikuran ng mga tao ang tunay at buhay na pinagmumulan ng kasiyahan at nilikha nila ang sarili nilang paraan upang magpakasaya—pero lahat ng iyon ay walang saysay. Kahit anong hukay nila, nananatili silang tuyot at uhaw.
Ngunit hindi lang ito para sa sinaunang Israel. Tayo rin, minsan ay nagiging mga tagahukay. Tumutakbo tayo sa tagumpay, relasyon, kasiyahan, social media, ari-arian, at mga achievement—umaasang ito ang pupuno sa puwang sa ating puso. Maaaring hindi naman laging masama ang mga ito, pero hindi sila kailanman nilikha para palitan ang tubig na nagbibigay-buhay na tanging Diyos lamang ang makapagbibigay.
Sa Juan 4, nakatagpo ni Hesus ang isang babaeng Samaritana sa balon. Siya rin ay naghukay sa maling mga lugar—sa mga nasirang relasyon at sa opinyon ng iba. Ngunit buong kahinahunan siyang inalok ni Hesus ng higit pa: “tubig na nagbibigay-buhay”, tubig na tunay na nakakabusog sa kaluluwa. Hindi lang pisikal na uhaw ang tinutukoy Niya—kundi ang malalim na pagnanasa ng bawat isa sa atin para sa layunin, pag-ibig, kapatawaran, at buhay na walang hanggan.
Totoo, lahat tayo ay tagahukay minsan—naghahanap, nagsusumikap, pilit pinupunan ang kawalan. Pero ang mabuting balita ay hindi tayo kinokondena ng Diyos—inaanyayahan Niya tayo. Tinuturuan Niya tayong tumigil sa paghuhukay sa tuyot at sirang lupa, at lumapit sa Kanya. Iniaalok Niya ang tubig na nagbibigay-buhay—ang Kanyang presensya, ang Kanyang Espiritu, ang Kanyang pag-ibig—na siyang tunay na nakapagbibigay ng kasiyahan.
Kaya ngayon, kung pagod ka na sa kahuhukay at tila wala pa ring laman ang iyong puso, huminto ka muna at makinig. Naroroon ang Diyos. At handa Siyang punuin ka ng tubig na tunay na nagbibigay ng buhay.
Panalangin ni Jesus para sa Atin: Hindi Siya Nananahimik
"Jesus, paano Ka nananalangin para sa akin?"
Hindi kailanman naisip ni Arthur na itanong ito hanggang sa ibinahagi ng kaibigan niyang si Lou ang karanasan ng taos-pusong panalangin niya kay Cristo—noong naharap siya sa isang sitwasyong higit sa kaya niyang unawain o lampasan sa sarili niyang lakas at karunungan.
Nang marinig ni Arthur ang tanong na iyon mula kay Lou habang nananalangin, nagdulot ito sa kanya ng panibagong pag-unawa at lalim sa kanyang sariling buhay panalangin.
Sa Lucas 22, makikita natin ang isang napakalalim at personal na sandali kung paano nananalangin si Jesus para sa mga mahal Niya. Walang pagtatago o pag-aalinlangan nang sabihin Niya kay Simon Pedro:
“Simon, Simon, hiniling ni Satanas na kayo’y salain na parang trigo. Ngunit ako’y nanalangin para sa iyo, upang huwag manghina ang iyong pananampalataya.” (Lucas 22:31–32)
Alam ni Jesus kung ano ang kakaharapin ni Pedro: takot, pagkabigo, at matinding pagsisisi. Alam Niyang itatatwa Siya ni Pedro — hindi lang isang beses kundi tatlong ulit. Ngunit sa halip na husgahan siya, ipinagdasal Siya ni Jesus. At partikular ang panalangin: na huwag tuluyang manghina ang kanyang pananampalataya. Bagaman nanghina ang loob ni Pedro at siya’y nadapa, nanatili ang kanyang pananampalataya—hindi dahil sa sarili niyang lakas, kundi dahil sa biyaya ni Cristo.
At hindi nasayang ang panalangin na iyon. Sa aklat ng Mga Gawa, makikita natin ang katuparan ng panalangin ni Jesus. Ang dating Pedro na tumangging kilalanin si Jesus ay naging matapang na tagapagsalita ng Mabuting Balita. Ginamit siya ng Diyos upang maipahayag ang kaligtasan — hindi lang sa mga Hudyo, kundi pati sa mga Hentil. Ang kanyang pananampalatayang dating dumaan sa apoy ay naging matibay at mabisang kasangkapan ng Diyos — gaya ng ipinanalangin ni Jesus.
At heto ang pag-asa para sa ating lahat: hindi lang si Pedro ang ipinanalangin ni Jesus.
Sabi ni apostol Pablo, si Cristo Jesus na namatay at muling nabuhay ay nasa kanan ng Diyos at patuloy na namamagitan para sa atin (Roma 8:34). Ibig sabihin, hanggang ngayon, sa gitna ng ating kahinaan, pagdududa, at mga pagsubok, ipinapanalangin ka ni Jesus.
Hindi Siya malayo o walang pakialam. Alam Niya ang mga labang hinaharap mo—maging yaong mga lihim mong binubuno. At sa gitna ng lahat ng iyon, itinataas Niya ang pangalan mo sa Ama. Kapag ikaw ay napapagod, tinutukso, o nawawalan ng pag-asa, alalahanin mong may isang Tagapagtaguyod na nananalangin para sa iyo.
Sa Juan 17, ipinanalangin ni Jesus hindi lamang ang Kanyang mga alagad, kundi pati na rin ang “mga mananampalataya sa pamamagitan ng kanilang salita” (Juan 17:20). Kabilang tayo roon. Ikaw ay bahagi ng panalangin ni Jesus noon pa man. Ang Kanyang puso, pag-ibig, at panalangin ay hindi nasasakop ng panahon. Kabilang ka sa Kanyang malasakit.
Kaya kapag pakiramdam mong sinasala ka ng buhay na parang trigo, huwag kang panghinaan ng loob. Ang Tagapagligtas na nanalangin para kay Pedro, at ngayo’y nasa kanan ng Diyos, ay patuloy na nananalangin para sa’yo.
At sa pamamagitan ng Kanyang biyaya — mananatili ang iyong pananampalataya.
Ang Titik ng Buhay: Paano Tayo Hinuhubog ng Maliliit na Bagay
"Dito ka ba lumaki?" Mahirap sagutin ang tanong ng dental hygienist ni Karen dahil nasa loob pa ng bibig niya ang mga gamit panglinis ng ngipin. Ipinaliwanag ng hygienist na noong 1945, ang lungsod ni Karen ang naging kauna-unahang lugar sa buong mundo na nagdagdag ng fluoride sa pampublikong inuming tubig. Iniisip na nakakatulong ito laban sa pagkabulok ng ngipin, at hindi naman ito nangangailangan ng marami—tinatayang 0.7 milligrams ng fluoride sa bawat isang litro ng tubig lamang. Ang positibong epekto nito ay halatang-halata para sa isang bihasang propesyonal. Pero si Karen, ni hindi niya alam—uminom na pala siya nito buong buhay niya!
Ang mga bagay na ating tinatanggap o kinokonsumo araw-araw—maging ito man ay pisikal, emosyonal, o espiritwal—ay may kapangyarihang hubugin kung sino tayo sa paglipas ng panahon. Madalas nating pagtuunan ng pansin ang pagkain at inumin, ngunit ang totoo, lahat ng ating pinapapasok sa ating isipan at puso sa pamamagitan ng libangan, social media, mga usapan, at pakikipagkaibigan ay may naiwan ding bakas sa atin. Bawat impluwensya, gaano man ito kaliit, ay may kakayahang baguhin ang ating pag-iisip, asal, at paniniwala.
Alam ito ni apostol Pablo. Kaya't sinabi niya sa Roma 12:2, “Huwag kayong makiayon sa takbo ng mundong ito. Sa halip, hayaang baguhin kayo sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pag-iisip.” Ibig sabihin, tinatawagan tayo na huwag basta sumunod sa uso ng mundo kundi hayaang ang ating kaisipan ay baguhin ng Diyos. Ang pagbabago ay hindi biglaan—ito ay isang paglalakbay habang tayo’y nabubuhay. At habang ang Banal na Espiritu ay patuloy na gumagawa sa atin upang tayo’y maging higit na katulad ni Jesus, ang ating araw-araw na mga gawain at desisyon ay maaaring makatulong o makaabala sa prosesong iyon.
Ngunit hindi laging madali malaman kung ano ang ating talagang kinokonsumo. May mga mensahe, relasyon, o negatibong bagay na unti-unting nakakaapekto sa atin nang hindi natin namamalayan. Kaya’t napakahalaga na humingi tayo ng tulong sa Diyos, na sagana sa “karunungan at kaalaman” (Roma 11:33), upang ipakita sa atin ang katotohanan. Kapag tayo’y mapagpakumbabang humingi, binibigyan Niya tayo ng kaalaman at pang-unawa upang matukoy kung ang mga bagay sa ating buhay ay lumalapit ba sa Kanyang kalooban o lumalayo.
Kapag nabago na ang ating isipan, nagsisimula tayong makakita nang mas malinaw. Natututo tayong “masuri at mapatunayan kung ano ang kalooban ng Diyos—ang mabuti, kasiya-siya, at ganap na kalooban Niya” (Roma 12:2). Natututo rin tayong suriin ang ating sarili nang may “katinuan ng pag-iisip” (talata 3), na kinikilala na hindi tayo sapat sa ating sarili kundi umaasa lamang sa biyaya ng Diyos.
Anuman ang ipagawa sa atin ng Diyos—maging ito man ay paglayo sa mga bagay na nakakaistorbo sa atin, pagpili ng mas makabubuting impluwensya, o pagsisimula ng mga gawain na makapagbibigay-buhay sa ating pananampalataya—makakaasa tayong ito ay para sa ating ikabubuti. Maaaring may kapalit ang pagsunod, ngunit ang gantimpala ay higit pa sa anumang mawawala. Sapagkat gaya ng sabi ni Pablo sa Roma 11:36, “Sapagkat mula sa Kanya, sa pamamagitan Niya, at para sa Kanya ang lahat ng bagay.” Siya ang lumikha, ang sumusuporta, at ang nakakaalam ng pinakamainam para sa atin. At kung susunod tayo sa Kanya, tayo’y lalago hindi lamang sa karunungan kundi pati na rin sa kagalakan at kapayapaan.
Friday, July 25, 2025
Huli sa Bra: Babaeng May Dalang Pagong, Nabuking sa Airport
Nagulat ang mga tauhan ng TSA (Transportation Security Administration) matapos mahuli ang isang babae na nagtangkang ipuslit ang dalawang buhay na pagong sa loob ng eroplano.
Noong Hulyo 22, nag-post ang TSA sa X ng mga larawan na kuha sa isang checkpoint ng paliparan, kung saan makikitang nasa lalagyan ang dalawang buhay na pagong.
Ayon sa kanilang pahayag, muling nananawagan ang ahensiya na itigil na ng mga pasahero ang pagtatago ng mga hayop sa kakaibang bahagi ng katawan.
Batay sa ulat, inilabas umano ng pasahero ang dalawang pagong mula sa kanyang dibdib. Ayon sa tagapagsalita ng TSA, naganap ang insidente noong Abril sa Miami International Airport. Napansin ng Advanced Imaging Technology ang kahina-hinalang bahagi sa dibdib ng babae, kaya’t dito niya inalis ang dalawang buhay na pagong.
Dumating sa lugar ang Miami-Dade Sheriff’s Office, U.S. Customs and Border Protection, at Florida Department of Fish and Wildlife upang tumugon sa insidente.
Ang Di-Natitinag na Panalangin: Kapangyarihan ng Pananalangin Para sa Iba
“Hindi ko alam kung nasaan na ako ngayon kung hindi ipinagdasal ng nanay ko,” kwento ni Rahim, kaibigan ni James. “Sa tingin ko, baka hindi na nga ako buhay ngayon.” Siya ay dating nalulong sa droga at nakulong dahil sa pagtutulak. Habang nagkakape sila isang araw, ibinahagi niya kung gaano kalaki ang naging epekto ng panalangin ng kanyang ina sa kanyang buhay.
“Kahit na labis ko siyang binigo, hindi siya tumigil sa pagmamahal sa akin sa pamamagitan ng kanyang mga panalangin. Napasok ako sa matinding gulo, pero kung hindi siya nanalangin para sa akin, alam kong mas masahol pa sana ang nangyari.”
Ang salaysay sa Lumang Tipan tungkol kay Samuel ay nagbibigay sa atin ng isang makapangyarihang halimbawa ng taong nanatiling tapat sa Diyos at sa kapwa sa pamamagitan ng patuloy na pananalangin. Noong araw na kinoronahan si Saul bilang hari sa Gilgal, labis na nabigo si propetang Samuel. Bagamat matapat niyang pinamunuan ang mga Israelita at ginabayan sila ayon sa karunungan ng Diyos, pinili pa rin ng mga tao na ilagay ang kanilang tiwala sa isang taong hari kaysa sa Panginoon. Ang kanilang kagustuhang magkaroon ng monarkiya ay palatandaan ng pagtalikod sa Diyos na siyang nagligtas at nagtaguyod sa kanila sa buong kasaysayan.
Bilang pagpapakita ng Kanyang pagkadismaya, nagpadala ang Diyos ng isang di-karaniwang bagyo habang nagkakatipon ang mga tao—isang pangyayaring ikinatakot nila at nagpabukas sa kanilang mata sa pagkakamali nila (1 Samuel 12:16–18). Sa gitna ng takot at pagsisisi, nakiusap ang mga tao kay Samuel na ipanalangin sila. Maari sanang magalit si Samuel at tanggihan ang kanilang kahilingan, sapagkat hindi lamang siya ang kanilang tinanggihan kundi pati ang Diyos. Ngunit sa halip, ipinakita niya ang biyaya at kababaang-loob ng isang tunay na lingkod ng Diyos. Sinabi niya, “Malayo na sa akin na magkasala laban sa Panginoon sa pamamagitan ng hindi pananalangin para sa inyo” (talata 23).
Ang tugon ni Samuel ay isang makapangyarihang paalala na ang pananalangin para sa iba ay hindi lamang kabutihang-loob kundi isang gawa ng pagsunod at katapatan. Ipinapakita nito na inuuna natin ang Diyos sa ating mga puso at buhay. Kahit tayo’y masaktan o mabigo ng ibang tao, maaari pa rin natin silang mahalin sa pamamagitan ng panalangin. At kapag ginagawa natin ito, binubuksan natin ang pintuan para sa Diyos na kumilos sa paraang Siya lamang ang makakagawa. Ang panalangin ay hindi lamang tungkulin—ito’y isang pribilehiyo, isang paanyaya na masaksihan ang kapangyarihang nagpapabago na tanging Diyos lamang ang kayang ibigay. At ito’y isang bagay na ayaw nating makaligtaan.
Subscribe to:
Posts (Atom)
